Belediyecilik; sadece şehirleri imar etmek değil, aynı zamanda insanların gönüllerini ihya etmektir. Bu bakımdan sosyal belediyecilik; mahallî yönetimlerin en anlamlı ve en insani sorumluluk alanlarından biridir. Samsun Büyükşehir Belediyesinin son dönemde özellikle sosyal hizmetler alanında ortaya koyduğu çalışmalar, takdir edilmeyi hak eden bir seviyeye ulaşmıştır. Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığının hizmet çeşitliliği, organizasyon kabiliyeti ve vatandaş odaklı yaklaşımı; belediyecilik anlayışında dikkat çekici bir gelişmeyi ortaya koymaktadır. Muhtarlık hizmetlerinden mezarlık hizmetlerine, yaşlı bakımından sosyal yardımlara, cenaze organizasyonlarından taziye hizmetlerine kadar uzanan geniş bir alanda vatandaşın hayatına doğrudan temas edilmektedir. Bu hizmetlerin her biri ayrı bir değerlendirme ve köşe yazısının konusu olacak kadar önemlidir. Ancak güncelliği ve toplumsal karşılığı bakımından bugün özellikle cenaze hizmetleri üzerinde durmak istiyorum. Çünkü ölüm, hayatın en kesin hakikati olduğu kadar, geride kalanlar açısından da en ağır imtihanlardan biridir.

İnsan, çaresizlik içinde olduğu zamanlarda devletin ve mahallî yönetimlerin vatandaşın yanında olması, sıradan bir kamu hizmetinin çok ötesinde anlam taşımaktadır. Bu anlamda, Samsun Büyükşehir Belediyesi, cenaze hizmetlerini yalnızca defin işlemlerinden ibaret görmeyen bir anlayış geliştirmiştir. Vefatın ardından başlayan süreçte cenazenin alınması, nakli, yıkanması, kefenlenmesi, defin hazırlıkları, mezarlık hizmetleri ve sonrasında taziye ile Kur'an tilaveti gibi hizmetlerin belediye organizasyonu içerisinde yürütülmesi, vatandaş açısından son derece kıymetlidir. Böylece acılı aileler, bir taraftan yakınlarını kaybetmenin hüznünü yaşarken diğer taraftan cenaze işlemlerinin maddi ve idari yükü altında ezilmekten önemli ölçüde kurtulmaktadır. Görünen o ki; Samsun Büyükşehir Belediyesi bu işi başarıyla yürütmektedir. Cenaze hizmetlerinde gösterilen samimi bir ilgi, söylenen teselli edici bir söz ve zamanında uzatılan bir yardım eli; bazen bütün maddi hizmetlerden daha değerli hâle gelir. Samsun Büyükşehir Belediyesi, vatandaşının zorlu zamandaki bu yükünü omuzlamıştır.

İslam medeniyetinde cenazeye gösterilen hürmet, yalnızca ölen insana karşı yerine getirilen dinî bir vazife değildir. Aynı zamanda geride kalanların hukukunu gözetmek, acılarını paylaşmak ve toplumsal dayanışmayı yaşatmak anlamına gelir. Cenazenin yıkanması, kefenlenmesi, namazının kılınması ve defnedilmesi Müslüman toplum açısından farz-ı kifaye niteliğinde sorumluluklardır. Ancak taziye, teselli, yardım ve dayanışma, bu dinî sorumluluğun ahlaki ve toplumsal boyutunu tamamlar. Dolayısıyla cenaze hizmetlerini bütüncül bir anlayışla ele almak, medeniyet değerlerinin kamu hizmetlerine yansıması bakımından da önemlidir. Özellikle şehirleşmenin hızlandığı, ailelerin küçüldüğü, akrabalık ve komşuluk ilişkilerinin eski yoğunluğunu kaybettiği günümüzde bu hizmetlerin önemi daha da artmıştır. Geçmişte mahalle, köy ve geniş aile dayanışmasıyla yürütülen pek çok iş, bugün profesyonel organizasyonlara ihtiyaç duymaktadır. Belediyelerin bu boşluğu doldurması, sosyal devlet anlayışının yerel yönetimlerde somutlaşmasıdır. İnsanların en zor günlerinde kendilerini yalnız hissetmemeleri, toplumsal güven duygusunu da güçlendirmektedir.

Samsun Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Halit Doğan'ın öncülüğünde yürütülen sosyal belediyecilikteki hizmet anlayışı; yalnızca idari bir başarı olarak değil, insana verilen değerin göstergesi olarak değerlendirilmelidir. Kanaatimce Sayın Başkan, sadece cenaze hizmetlerinde ortaya konulan bu organizasyon nedeniyle bile tebrik ve takdiri hak etmektedir. Elbette böylesine geniş kapsamlı hizmetlerin arkasında, gece gündüz demeden çalışan yöneticilerin, görevlilerin ve saha personelinin emeği inkâr edilemez, her birini kutluyoruz. Başarı; başta sayın başkan Halid DOĞAN olmak üzere, sahada bulunan her kademedeki personele aittir. Münferit bir takım olumsuzluklar bu başarılı hizmeti asla gölgede bırakamaz. Sosyal hizmetlerde vatandaş memnuniyetinin yüksek olması, mahallî yönetimlerin başarısı açısından son derece önemli bir göstergedir. Samsun'da gözlemlediğimiz hizmet anlayışının başka şehirler için de örnek teşkil edebilecek nitelikte olduğunu düşünüyorum. Bununla birlikte hizmet kalitesinin sürdürülebilir olması, ilçeler ve mahalleler arasında farklılık oluşmaması, bütün vatandaşlara eşit hassasiyet gösterilmesi de en az hizmetin kendisi kadar önemlidir.

Kamu hizmetlerinde asıl başarı; istisnai memnuniyetler oluşturmak değil, memnuniyeti kurumsal bir standarda dönüştürebilmektir. Belediyecilikte bazı hizmetler vardır ki açılış törenleriyle, kurdelelerle, gösterişli tanıtımlarla gündeme gelir. Bazı hizmetler de vardır ki sessizce yapılır, fakat insanların kalplerinde derin karşılık bulur. Cenaze hizmetleri ikinci gruptadır. Bir annenin, babanın, eşin veya evladın kaybıyla sarsılan insanın omuzlarından bir yük almak, onun duasında ve gönlünde yer bulmaktır. Bu hizmetin reklamından ziyade insani karşılığı önemlidir. Çünkü acının yaşandığı yerde gösteriş değil, samimiyet değer kazanır. Samsun Büyükşehir Belediyesinin cenaze hizmetleri alanında ortaya koyduğu çalışmalar, sosyal belediyeciliğin insan merkezli anlayışına güzel bir örnek oluşturmaktadır. Belediyecilik, yalnızca yaşayan insanların hayatını kolaylaştırmak değildir. Ebediyete uğurlanan insanın hürmetini korumak ve geride kalanların acısını hafifletmek de belediyeciliğin en anlamlı hizmetlerinden biridir. Sayın başkan Halid DOĞAN ve ekibini kutluyor, başarılar diliyoruz.