Sakin Şehir yeni bölümü yayında

Gazeteci - Yazar Recep Yazgan ve Yazar Adnan İpekdal, 'Sakin Şehir' programında Samsun Mevlevihanesi, Tirimüjgan gemisi ve Sultan Abdülaziz'in namazgâhı konuları değerlendirdi.

Samsun Mevlevihanesi: Şehrin unutulan dergâhı
Osmanlı döneminde Anadolu’nun pek çok şehrinde Mevlevîhaneler bulunuyordu. Bunlardan biri de Samsun’daydı. Konya Mevlânâ Müzesi Arşivi’ndeki belgeler, Samsun Mevlevihanesi’nin geçmişine ışık tutuyor. 1852-53 yıllarında varlığı bilinen dergâh, bir süre sonra ortadan kalkıyor. 1862’de Hafız Ali Dede’nin girişimiyle Musalla denilen bölgede yeniden inşa ediliyor. Mescit, tevhidhane ve derviş hücrelerinden oluşan yapı, 1869 Samsun yangınında büyük zarar görüyor. Bugün bu dergâhtan geriye çok az iz kalmış durumda.

Tirimüjgan Gemisi: Karadeniz’de kalan hüzünlü hikâye
Osmanlı donanmasının önemli gemilerinden Tirimüjgan, 1883 yılında İngiltere'de inşa edildi, 1906 yılında Osmanlı tarafından satın alındı. Trablusgarp, Balkan ve Birinci Dünya Savaşı dönemlerinde çeşitli görevlerde kullanılan gemi, 31 Mart 1920'de Bafra açıklarında büyük bir felaket yaşadı. İçinde binlerce asker ve muhacirin bulunan şiddetli fırtınada karaya oturdu. Gemide yangın çıktı. Yangından sonra su baskını yaşandı. Yolcuların büyük bölümü kurtarılsa da bu olay, geminin sonu oldu. Tirimüjgan'ın hikâyesi burada bitmedi. Uzun yıllar Karadeniz'in sularında kalan tarihî batık, 2017 yılında parçalanarak denizden çıkarılmaya başlandı. İngiltere'de başlayan, Osmanlı'nın savaş yıllarına tanıklık eden ve Samsun kıyılarında son bulan bir geminin hikâyesi…

Sultan Abdülaziz'in namazgâhı: Kayıp bir tarihî miras
Samsun'da Sultan Abdülaziz adına 1863-64 yıllarında yaptırılmış bir namazgâh bulunuyordu. Bugün yapının kendisi ortada yok. Ancak ona ait mermer kitabe, Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde sergileniyor. Üzerinde Sultan Abdülaziz'in tuğrası ve Hicrî 1280 tarihi bulunan kitabe, Başbakanlık Osmanlı Arşivi'ndeki belgeler sayesinde gerçek kimliğine kavuşmuş. Samsun'un tarihî hafızasında iz bırakan bu yapı da zamanla unutulan eserler arasına girmiş. Öte yandan Vezirköprü'deki Köprülü Mehmed Paşa Namazgâhı, Samsun sınırları içinde günümüze ulaşan önemli tarihî örneklerden biri.