Yeni tip şehirliler

Göçün ortaya koyduğu hayatlar

Sosyal bilimlerde değişmenin, toplumun sosyal bünyesinde ve teşkilatlanmasında meydana gelen sosyal değişiklikler olarak tanımlandığını belirten, OMÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yard. Doç. Dr. Bekir Şişman, kültür değişiminin önce şehirlerde yaşandığına dikkat çekti.

Kültür değişiminin birçok alanda görülebileceğine işaret eden Şişman, "Bir cemiyetin siyasi yapısında, idari kurumlarında, iskan tarzında, inanç ve kanaatlerinde, bilgi ve eğitim sisteminde, hukukunda, maddi alet ve vasıtalarında, bunların kullanılmasında, sosyal iktisadın dayandığı tüketim maddelerinin harcanmasında daha fazla gözlemlemek mümkündür" dedi.

Değişimin önce şehirlerde başlayarak kırsala sirayet ettiğine dikkat çeken Şişman, bu nedenle bozulmamış ya da az bozulmuş kültür unsurlarına köylerde rastlanabileceğini söyledi. Kültür değişiminin en yoğun izlendiği sürecin şehirleşme süreci olduğunu belirten Şişman, şunları söyledi: "Köyden kente göçle birlikte pek çok, değerini köyde bırakan ve genellikle de şehrin varoşlarını tercih eden yeni tip şehirliler bu değişime uyum sürecinde zaman zaman sosyal felaketlerle veya bir trajediyle sonuçlanabilen sosyal çatışma ya da kişilik bunalımı yaşayabilmektedirler. Yine bu süreçte pek çok halk kültürü unsurunun ve bu unsurlara ait pratiklerin değiştiği ya da kaybolduğu gözlemlenmektedir. Bu değişen değerler bizim kültür kodlarımızdır."

Bülent Karslıoğlu