ÜRETİCİ ÇIKMAZDA

Her gün piyasada satılan yüz binlerce ton tavukta bir kaç büyük firmanın markası var ve onlar adına satılıyor.Ancak bu büyük firmalar piyasaya sürdükleri tavukların tamamını kendileri üretme yerine, yerelde buldukları üreticilere ve kümes sahiplerine üretimini yaptırıyorlar.


Alınan bilgiye göre üreticilere civciv ve yem verip, yetiştirilen tavuklarını alarak kendi adlarına pazarlayan firmalar şartları da kendileri belirleyince üreticiler çıkmaza girdi. Başka firmalar adına tavuk eti üreten yerel üretici ve firmalar düşük fiyattan et alınınca zor şartlar yaşadı ve mağdur oldular. Yapılan araştırmalarda büyük firmaların üreticiyi adeta karın tokluğuna çalıştırdığı ve üreticilerin ekonomik olarak çok zor durumda oldukları ortaya çıktı.


TÜM ŞARTLARI FİRMALAR BELİRLİYOR
Büyük tavuk üreticileri illerde üreticilere civciv ve yem vererek ucuza malettikleri tavuk etlerini kendi adlarına piyasaya sürüyor. Ancak tavuk üreticilerine verilen civcivlerin ölümünden, bakımından, satın alınmasına kadar tüm şartları bu firmalar belirliyor. Firmalar payın çoğunu kendileri alırken üreticilerin eline de çok cüzi bir miktar kalıyor. Bu da üreticileri zor durumda bırakırken borçla işe başlayan üretici borcunu ödeyemiyor. Bu durumda olan tavuk eti üreticileri adeta kıskaçta olduklarını, civciv veren firmaların tüm hesapları ellerinde bulundurarak kümes sahiplerini adeta boğaz tokluğuna çalıştırdıklarını iddia ettiler.

KAÇ CİVCİV ÖLECEK FİRMA BELİRLEYECEK
Kümes sahiplerine verilen civcivlerin ölümü halinde normalde firmalar, ölenlerin yüzde üçünü karşılıyor. Bu oranın üzerindeki ölümlerde herhangi bir ödeme yapmıyor. Ölümlerin yüzde üçün altında kalması halinde firmalar bu kez ödemeyi yüzde iki üzerinden yaparak üreticiyi mağdur ediyor. Ölümlerin fazla olması halinde sorumluluk almayan firmalar, az olması durumunu bile üreticiyi zarara sokma pahasına kendi lehlerine kullanıyor. Bu durum üreticiler tarafından çifte standart olarak yorumlandı.

FAZLA BAKIMDAN DA FİRMALAR SORUMLU DEĞİL
Kümeslerde beslenen tavukların 45 günde kesilmesi gerektiği halde Firmalar piyasadaki duruma göre hareket ederek bazen 46,47 gün sonunda Tavukları kesime alıyor. İki, üç günlük fazla bakım zaten maliyetleri çok yüksek olan kümes sahiplerine büyük ekonomik kayıplar yaşatıyor. Kümes sahipleri, 45 günden sonra tavuklara yedirilen yemin tavuklara yarardan çok zarar sağladığını, ayrıca bu süre içerisinde verilen yemlerin tamamının üretici hesabına yazılması sonunda üreticinin ciddi anlamda mağduriyet yaşadığını ileri sürdüler.

ESKİ RUSYADAKİ SİSTEME BENZİYOR
Kümes sahiplerine verilen civcivden, yeme, tavukların kesiminden para ödemelerine varıncaya dek her şeyin firmaların kontrolünde olduğunu ve tüm hesaplamaların kendilerine sorulmadan yapıldığını ifade eden üreticiler, "Bizim durumumuz eski Rusya'daki rejimde yaşayan insanların durumuna benziyor. .Bazen boğaz tokluğuna, bazen ümit ederek borçla günlerimizi geçiriyoruz". dedi.
Coşkun ÖZBEK