TEKNOLOJİ TESLİM ALDI

El işçiliği yapan ve kaybolmaya yüz tutmuş meslek dallarında sanatlarını devam ettirmek isteyen bakırcı, terzi ve ayakkabıcıları dinledik. Sanatkarların hepsilin ortak bir görüşü var, bir zamanlar insanların gıpta ile baktığı bu meslek dalları artık cazibesini kaybediyor. Sanatkarlar: “Çıraklık yok artık, çırak yetişmeyen meslekte gelecek beklemek biraz hayalcilik olur” diyor. Baba mesleğini sürdüren sanatkarlar, “Bu mesleğin artık insanı cezp edecek bir yanı yok, çok kazanıp kenarda paramız olsun diyemiyoruz” açıklamasını yapıyor. Bu gün söz yıllarını bu mesleklere verenlerde.

Tamir ya da paça kıvırmayla idare ediyoruz

1984 yılından beri terzilik mesleğinin içindeyim. 1990 yıllarda ben beş tane eleman çalıştırıyordum. Ustalar kalfalar ve çıraklar hep beraber çalışıp geçimimizi sağlıyorduk. Şimdi kendim evime giderken bir ekmek alabilirsem şükrediyorum. Fabrikasyon çıktı makinalara karşı insan gücü ne kadar mücadele eder, bizler iğneyle dikiyoruz; ancak kalite yönünden bir numara dikiyoruz büyük iş merkezleri de bizim mesleğimizi etkiledi gidip oralardan alışveriş yapıyorlar çünkü bizim 60 liraya diktiğimiz pantolon ordan üç tane alabiliyor bizlerde; ancak tamir yada paça kıvırmayla idare ediyoruz.

Kaliteye bakan yok

Terzilik mesleğine çıraklıktan başladım ve yaklaşık 25 yıldır da bu mesleğin içindeyim asıl mesleğim bayan terziliği olmasına rağmen şimdi çeyiz üzerine çalışıyorum. Bir şekilde ekmek paramızı çıkartmak zorundayım günümüzde hazır giyim tercih ediliyor; artık kaliteye bakan yok ucuz olsun diyor vatandaş çünkü alım gücü düştü meslek olarak bitme noktasındayız artık bizlerden sonrada çırak yetişmediği için mecburen sonlanacak.

Ünlü markalar bile Çin'de üretip burada satıyor

Bu mesleğin içine girdikten sonra 53 yıl geçirdim ne yazık ki mesleğimiz ölüyor bitiyor artık makinalaştı artık fabrikalar üretir oldu yeni eleman yetiştirme imkanı da yok çünkü görünüyor artık sonu gelmiş bir mesleğe kim başlamak yada çocuğunu çırak olarak göndermiyor bir haftada diktiğimiz takım elbiseyi gelişmiş teknoloji bir dakikada dikiyor ünlü markalar bile Çin'de üretip burada satıyorlar.

Çırak yetişmezse bu meslek ölür

Terzilik mesleğinde 57 yılımı geçirdim. Severek heyecanla çalıştım, hep üretiyor olmak güzel bir duygu. Terzilik mesleğinin en genç elemanları bizleriz. Çıraklık yok artık çırak yetişmeyen meslekte gelecek beklemek biraz hayalcilik olur gençlik de artık ilk sorduğu şey, “Bana kaç lira vereceksin” oluyor, Eli kolu bağlı mesleğe meslek öğreneceksin diyemiyorsun, bittik artık zar zor ayakta duruyoruz.

Kaliteye bakan yok

Terzilik mesleğiyle ilk tanışmam 1966 yılı nerdeyse bir ömür geçirdik bu meslekte. Terzilik mesleği de miyadını doldurmuş bir meslek gurubunda dahil olmuştur. Can çekişen bir meslek konumunda, sadece daraltama ya da paça kıvırmayla nereye kadar gidecek. Ben kendim sadece hayatımı idame ettirecek kadar para kazanıyorum. Bunu yapamayan meslek arkadaşlarımda var, bu yaştan sonra yeni bir meslek öğrenmek yada ikinci bir işi yapacak halimizde yok konfeksiyon gelişti fabrikalar üretiyor ve bunların yanında büyük alışveriş merkezler var vatandaş kaliteye bakmıyor ucuzu tercih ediyor.

Serumla ayaktayız!

Terzilik mesleği öyle bir hale geldi ki sadece ya boyu çok kısa yada çok kilolu hazır giyinemiyor. Biz bu kesime hizmet verebiliyoruz. Her gün geri gidiyoruz müşteri yok artık gelen vatandaşta pazarlık ediyor ben 46 yılımı verdim bu mesleğe benim yevmiyem ne olmalı bir hasta ne kadar serumla hayata tutunur terzilik mesleği de serumla ayakta diyebiliriz her an kapılarımızı kapatabiliriz kira elektirik parasını veremez haldeyiz.

Bakır artık süs eşyası olmuştur

Baba mesleğim çocukluk yıllarım bu meslekte babamın yanında geçti o dönemlerde. Bakırcılık denildiği zaman ilk aklımıza gelen yemek içmek sofralarımızın vazgeçilmeziydi. Şimdi bakırcılık sektörü tamamen değişti bizler bakırcılığı süsleme işi süs eşyası üzerine üretimler yapıyoruz çünkü bu yönde istekler var yemek masalarımızın vazgeçilmezi olan bakırın yerini çelik cam porselen almıştır eski gügümleri bakraçları getiriyorlar yeniden süsleyip veriyoruz bakır artık süs eşyası olmuştur.

Üç beş kişi kaldık

Bakır kalaycılık yaparak hayatımı idame ettirdim fakat artık iş yok çünkü bakıra kalay yaptırmıyorlar süsü eşyası olarak kullanılıyor. Sofralarımızda bakır yok artık. Eskiden düğünlerde ne kadar altın yapıldı denmiyordu şu kadar bakır eşyası alacaksınız diye şart koşuluyordu. Kalaycılık bitti sayılır Üç beş kişi kaldık diyebilirim.

Süs eşyası olarak kullanılıyor

42 yıldır bu meslekteyim, ekmek yemedim diyemem. İşimin kıymetini bildim. Sanatımı iyi icra ettim bu yaşlara geldim. Ben kapatınca bu dükkan sanırım başka amaçla kullanılacak. Bakırcılıkta kalay devri bitti sadece süs eşyası olarak kullanılıyor çırak yetiştirmeye de gerek yok kimsenin istikbaliyle oynayamam bitti bu meslek.

Baba mesleği olarak kaldı

Bakırcılıkta artık süsleme üzerine çalışıyoruz. Baba mesleği diyoruz ve bu işi yürütmeye çalışıyoruz. Bakırcılık mesleğinin insanı cezp edecek bir yanı yok, çok kazanıp kenarda paramız olsun diyemiyoruz. Bakır kullanılan dönemle şimdiki dönem bir irdelensin kanser vakaları neden arttı bence zaman gösterecek tekrar sofralarımızın vazgeçilmezi bakır olacaktır.

Eskiden gıpta ile bakılıyordu

Eskiden hazır ayakkabı giyene gıpta ile bakılıyordu. Bizlerde iş adamlarına zengin olanlara ayakkabı yapıyorduk. Şimdi işler değişti. Garibana orta direğe ayakkabı yapıyoruz ne kadar dayanacağız sabredeceğiz bilmiyorum. İşe gelirken şevkle gelemiyorum, çekici değil. Bu meslekteki arkadaşlarıma Allah kolaylık versin.

Gelecek olarak bakamıyorum

Bana hakiki rokçu derler. Ben iddia ediyorum, Türkiye'de üzerime yok, varsa böyle bir baba yiğit hodri meydan diyorum. Böyle olduğum halde bu mesleğe gelecek olarak bakamıyorum Trabzon'a Konya'dan İzmir'den ayakkabı geliyor. Halbuki bizim ürettiğimiz ayakkabı markayım diye piyasada olanlardan çok daha kaliteyiz. Farkımızı anlayanlarda var fabrikalar ucuz üretiyor, vatandaşta ne yapsın zaten büyük alışveriş merkezleri sadece ayakkabıcıyı değil bütün meslek ve sanatkarın sonunu getirdi.