Skandal harita tartışma yarattı

Büyükşehir Belediyesi'nin eski Samsun'u tanıtmak amacıyla çıkarttığı kitapçıkta yer alan pontus haritası ve yanlışlıklarla dolu tarihi veriler uzmanların tepkisini çekti.


Büyükşehir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Dairesi'nin hazırladığı "Eski Samsun'da (Amisos) Aydınlanan Tarih" isimli tanıtım kitapçığında yer alan harita tarihçilerin tepkisini çekti. OMÜ Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi ve Türk Ocakları Samsun Şube başkanı Doçent Doktor Kaya Tuncer Çağlayan, haritanın Samsun'da pontusçu tertiplerin altyapı oluşturma çabasına hizmet ettiğini ileri sürdü. Samsun Büyükşehir Belediyesi'ne ait bir broşürde yer alan Antik Anadolu ve Yunanistan haritasının, Yunanistan'ın Büyük Ülkü-Megalo İdea hedefiyle yeniden canlandırmak istediği Büyük Helen İmparatorluğu-Pontus Devleti'nin haritası ile birebir aynı olması skandal olarak nitelendirildi. İsminin açıklanmasını istemeyen birçok araştırmacı ve tarihçi haritanın broşürde yer almasının hiçbir anlam ifade etmediği gibi hangi amaca hizmet ettiğinin de bilinmediğini ifade etti.


TANITIM KİTAPÇIĞINDAKİ BİLGİLER YANLIŞ
Eski Samsun ya da bir diğer ismiyle Amisos tarihinin anlatıldığı kitapçıktaki haritada yer alan bilgiler tarihi anlamda birbiriyle çelişirken, Karadeniz isminin tarihte "Black Sea" olarak kullanılmasına rağmen, "Pontos Exinos" olarak yazılması, tepkileri de beraberinde getirdi. Bazı tarihçiler, antik çağdaki isimleri kullanmanın yarardan çok zarar doğurabileceğini kaydetti. Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü öğretim üyelerinden bazıları, eski isimleri gündeme getirmenin, bir nevi politika olduğunu ve Samsun'da da son zamanlarda bu tarz ilişkilerin ortaya çıkarılmak istendiğini savunurken, mevcut haritada tarihsel yanlışlıklara da yer verildiğini kaydettiler.


YUNAN MAGOLASI SAMSUN'DA
Tarihte bir dönem "Misafir sevmeyen deniz-Pontos Euxinios" olarak anılan ancak tarih boyunca ismi"Black Sea" olarak geçen Karadeniz'in, bu ismiyle yalnızca Yunanistan'ın "Büyük Ülkü-Megalo İdea" isimli hedefinde yer aldığı öne sürüldü. Büyükşehir Belediyesi'nin hazırladığı kitapçıktaki haritanın, 1798'den itibaren Megalo İdea peşinde koşan Yunanlıların emperyalist politikalarının amacı doğrultusunda ortaya çıkan "Büyük Helen İmparatorluğu" haritasının birebir aynısı olduğu iddia edilirken, bu haritanın bugün Yunanistan'da Megalo İdea taraftarları tarafından da hedef belirlendiği kaydedildi.

19 MAYIS'I SOYKIRIMLA ANIYORLAR
Megalo İdea'nın kapsadığı alanlar arasında Ege adaları, Batı Anadolu, Karadeniz Bölgesi, Rodos, Girit, Bozcaada, Kıbrıs, Epir, Makedonya, Batı ve Doğu Trakya'nın olduğu bilinirken, Yunanistan'ın bu ülküsünü gerçekleştirme yolunda en önemli yarayı da Kurtuluş Savaşı döneminde aldığı bildirildi. Ayrıca, Yunanistan'ın aldığı resmi bir kararla, Ulusal Kurtuluş Savaşı'nı başlatan Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün, Samsun'a çıktığı tarih olan 19 Mayıs'ı "Pontus Soykırımı" olarak kabul ettiği biliniyor.

PONTUS HAYALLERİ SÜRÜYOR
Konuyla ilgili görüşlerine başvurduğumuz OMÜ Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi ve Türk Ocakları Samsun Şube Başkanı Doçent Doktor Kaya Tuncer Çağlayan, Karadeniz Bölgesi üzerinde Pontus hayallerinin sürdüğünü, bu nedenle de mahalli idarecilerin yaptıkları çalışmaları detaylı bir şekilde kontrol etmeleri gerektiğinin altını çizerek, "Karadeniz Bölgesi günümüz itibariyle stratejik olarak Kafkaslar, Orta Asya ve rusya üçleminde önemli bir yerde. Bu bölgenin en önemli şehri ise Samsun. Samsun ticari ve kültürel potansiyeli ile stratejik değeri tartışılamaz bir kent. Bu nedenle de gözler Samsun'un üzerinde" dedi.


ALTYAPI HAZIRLIYORLAR
Yunanistan'ın, Büyük Ülkü-Megalo İdea hedefinden bahseden ve Karadeniz Bölgesi'nde, etnik ayrımcılığı körükleyen faaliyetlere giriştiğine dikkat çeken Çağlayan, "Samsunla ilgili olarak son zamanlarda yoğunlaşan bir Pontus meselesi var. Bu mesele ile ilgili şu an Türkiye ve Samsun kamuoyu hadisenin derinlemesine farkında değil ama bu çok ciddi bir mesele. Yunanistan bununla ilgili olarak çok ciddi politikalar kabul etmiş, belirlemiş ve bu politikaları uygulamaya sokmuştur. Nedir bunlar? Örneğin, Yunanistan 170 ülkede Pontus derneği kurarak, o ülkelerin gündemine bu meseleyi somaya çalışıyor. Gençleri etkilemeye çalışarak, Pontusçuluğun alt yapısını oluşturuyor. Dernekler kuruyor. Kendi insanlarını gönüllü ajan olarak stratejik bölgelere gönderiyor" dedi.

HANGİ AMACA HİZMET EDİLİYOR?
Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından hazırlanan broşür hakkında da görüş beyan eden Çağlayan, belediyenin bu çalışmasını 'turist çekmek' için yapılan bir şey olabileceğini belirtti. Turist çekmek için hazırlanan broşürün önemli ölçüde zararlar doğurabileceğini kaydeden Çağlayan, "Bir kaç yüz tane turist çekmek için yapılan bu çalışmalarda hassas olunmalı. Farkında olmadan yapılanlar ileride önemli ölçüde zararlar doğurabilir. Samsun'un Türklüğünden çok Pontus iddalarının gündemde olduğu bir dönemde böyle şeyleri gündeme getirmek ve broşürleştirmek doğru değil" diye konuştu.


SAMSUN KULLANILMAK İSTENİYOR
Bu broşürlerin ticari getirisinden çok kültürel ve tarihi götürüsünün fazla olacağını ifade eden Çağlayan, çok önemli bir ayrıntının da altını çizerek, "Elbetteki yereldeki yöneticilerimiz milli hassasiyeti olan insanlardır ancak farkında olmadan bazı odaklara hizmet edebilirler. Uluslararası güç merkezleri bu potansiyelini dikkate alarak bazı operasyonlar için Samsun'u kullanacaktır. Bunun zeminini oluşturmaya yönelik çalışmalar var. Bunlar Türk kimliğine zarar veriyor"


BİLİM DÜNYASI UYARDI
OMÜ'de görevli bazı tarih bilimciler de, Samsun Büyükşehir Belediyesi tarafından Prof. Dr. Sümer Atasoy'a hazırlatılan broşürdeki harite ile ilgili olarak, "Haritada tarih farkları var. Bilimsel açıdan da doğru bir harita değil. Eski isimleri yeniden gündeme getirmenin faydası yoktur. Turizm amaçlı yapılan bir çalışma skandala dönüşebilir" dedi.