Yurtdışında üret, gümrüksüz getir

Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan'ın başlattığı ve cari açığı azaltmaya yönelik önlemler çerçevesinde uygulamaya konulan Girdi Tedarik Stratejisi'nin tarım ürünlerine yönelik ayağında Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile birlikte önemli bir adım atılmaya hazırlanılıyor. Bu çerçevede iki bakanlığın bürokratları ağustos ayından bu yana sektör temsilcileriyle yapılan toplantılarda, Türkiye'de üretimi olmayan ve ithalat miktarı yüksek ürünlerin, Türk girişimcilere yurtdışında ürettirilerek gümrük avantajıyla Türkiye'ye getirilmesi gündeme geldi. Proje hayata geçirilirse, bu kapsamda yapılacak ithalatın önemli bir kısmının katma değeri Türkiye'ye kazandırılmış olacak.

Cari açığın yıllık bazda 75 milyar doları aştığı dönemde, bunun miktarının ve ekonomiye olumsuz etkilerinin azaltılmasına yönelik başlatılan çalışmaların tarım sektörüyle ilgili kısmında yeni bir model ortaya konuluyor. Ekonomi Bakanı Çağlayan'ın kurmaylığında hazırlıkları sürdürülen çalışmanın özünü, Türkiye'de üretilmesi mümkün olmayan (veya ekonomik olmayan ) tarımsal ürünlerin, yurtdışında yine Türk girişimciler tarafından ürettirilmesi oluşturuyor. Bu kapsamda ağırlıklı olarak, sadece yem olarak değil gıda sektöründe de hammadde olarak kullanılan soya ve bazı yağlı tohumlar üzerinde yoğunlaşılıyor.

Ağustos ayının ikinci yarısında başlayan toplantı serisinde Ekonomi Bakanlığı bürokratları, sektörün tüm taraflarını bir araya getirerek, mevcut üretim kompozisyonunu çok etkilemeyecek şekilde bazı ürünlerin Türkiye'de üretimi, bazılarının da yurtdışında ürettirilmesi konusunu masaya yatırdılar. Toplantılarda somut olarak soya üzerinde duruldu.

Edinilen bilgilere göre, Çin'in Afrika'da büyük çaplı arazi kiralayarak tarımsal üretim yaptırdığı modelin benzerini, Türkiye'nin Afrika, Balkanlar ve Türk Cumhuriyetlerinde yaptırması düşünülüyor. Sanayicilerin de katıldığı toplantılarda bürokratlar, bu ülkelerde arazi temin ederek soya veya yağlı tohum üretimi yapacak girişimcilere, ürünleri Türkiye'ye getirmeleri halinde sıfır gümrük veya sembolik oranlı bir gümrük vergisi uygulamayı önerdi. Türkiye'nin bir dönemler bağımlı olduğu mısır yanı sıra ayçiçeği ürünlerinin de benzer şekilde üretilmesi konusu gündeme gelse de bu ürünlerin halen yüksek miktarlı üretim hacimleri sebebiyle, yerli üreticiyi koruma adına kapsam dışında tutulacağı öğrenildi.