TOKİ'nin nerede "ucuz arazi" bulursa binaları oraya yaptığını ve bu durumun maliyeti düşürmediğini aksine alt yapı masraflarını arttırdığını söyleyen Yüksek Mimar Embiya Sancak, "TOKİ'nin yaptığı tek tip binalar insan psikolojisini bozuyor, gerekirse TOKİ projelere dahil edilmemeli" dedi.
Mimarlar Odası Samsun Şubesi, Kentsel Dönüşüm'ü uzmanlarla birlikte masaya yatırdı. DSİ 7. Bölge Müdürlüğü Konferans Salonu'nda gerçekleştirilen 'Kentsel Dönüşüm' paneline Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ruşen Keleş, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Nilgün Ergun, İTÜ Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü öğretim Üyesi Yrd. Doç.Dr. Şevkiye Şence Türk katıldı. Panelde ayrıca, Yüksek Mimar Embiya Sancak tarafından "Samsun'da Kentsel Dönüşüm" başlıklı bir sunum yapıldı.
ÖZÇELİK: GÜNLÜK ÇÖZÜMLER
BULUNMUŞ
Mimarlar Odası Samsun Şube Başkanı Selami Özçelik, Samsun'un tarihi itibariyle önemli kentsel dönüşüm süreçleri yaşadığını belirterek, düzenledikleri panelin kente faydalı olmasını temenni ettiklerini kaydetti. Özçelik, "Samsun'da mevcut kentsel yaşam alanı sorunlarına çözümler günü birlik bulunmuş. Bu da sorunları beraberinde getirmiştir. Sorunların çözümünde, bu panelin ve önerilerimizin faydalı olmasını, kent bilincini geliştirmesini istiyoruz" dedi.
DÖNÜŞÜME MUHTAÇ OLAN
YERLER VAR
Özçelik'in ardından bir sunum yapan Yüksek Mimar Embiya Sancak ise, Samsun'un ilk yerleşim yerlerinden günümüze kadar gelen süre içerisindeki gelişimini anlattı. Sancak sunumunda, Samsun'un bir çok bölgesinin kentsel dönüşüme muhtaç olduğunu belirtti. Sancak, "Samsun, Karadeniz'deki sel sorunu nedeniyle çok göç almış bir kent. Göç veren iller için Samsun, 'cennet' diye tabir edilirdi. Ayrıca, Samsun ilçelerinin hepsinden de yapılan baraj çalışmaları ve kamulaştırmalar nedeniyle göç almıştır. Göç edenlerin kentte konakladıkları yerler, bugün itibariyle dönüşüme muhtaç olan yerlerdir" dedi.
KUYU SOKAK AFET BÖLGESİ
İLAN EDİLDİ
Ruhsatsız binaların sayısının fazlalığına dikkat çeken Sancak, önemli bir ayrıntının da altını çizdi. Sancak, ruhsatsız bina yaptıranlarla ilgili olarak şunları söyledi: "Bizim insanlarımız ruhsatsız bina yaparken, plansız projesiz yapmaz. Dönüşüm yapılacak olan mahallelerde binalar çok sağlam. Bu dikkat çekici bir şey. Dönüşümün ihtiyaç olduğu mahallelerin başında ise, Yaşardoğu, İlyasköy, Fatih, Reşadiye, Zeytinlik, Kadifekale, Cedit ve Hastanebaşı geliyor. Bizim endişemiz, dönüşümlerde kat yükseltip alan daraltılması. Böyle yapılırsa ortaya bir kısır döngü çıkıyor. Böylesi bir çalışmayı desteklemiyoruz." Kuyu sokağın afet bölgesi ilan edildiğini vurgulayan Sancak, Kalemkaya Mahallesi'nin 'de tarihi özelliklerinden kaynaklı zorunlu olarak tasfiye edilmesi gerektiğini ifade etti.
SANCAK, TOKİ'Yİ YERDEN
YERE VURDU
Sunumunda, Toplu Konut İdaresi'ni (TOKİ) de sert bir şekilde eleştiren Sancak, TOKİ'nin yaptığı binaların yaşam alanlarıyla bağlantısının bulunmadığını savundu. Sancak, "TOKİ nerede ucuz yer buluyorsa binasını oraya yapıyor. Yaşam alanlarının dışına çıkıyor. Bunlar 'Uydu kent' değil 'Ur kent'. İnsanları kentten koparıyor. Alkışlanacak bir çalışma değil. Ayrıca TOKİ'nin bu tavrı alt yapı maliyetlerini de arttırıyor. Samsun Büyükşehir Belediyesi ve TOKİ aynı hataya düştü. Ayrıca, TOKİ'nin son yıllarda yaptığı tüm binalar tek tip. Türkiye'nin her yerindeki binalar birbirinin aynı. TOKİ'nin yaptığı toptancılık. Tek tipçilik TOKİ'nin politikası oldu" şeklinde konuştu.
TOKİ NE İNSANİ NE DE SOSYAL
TOKİ'nin toplu konut projelerinin sosyal olmadığını ve insan psikolojisini olumsuz yönde etkileyen bir sisteme sahip olduğunu öne süren Sancak, çözüm önerileri ile ilgili şunları söyledi: "Mevcut konut miktarı arttırılarak yıkıp yeniden yapmak gibi rant sağlayıcı, yoğunluk arttırıcı projeler gündeme getirilmemeli. Görevimiz insanlarımızı konutunda mutlu etmektir. Binanın fiziki koşullarının iyi nitelikli ve lüks olması huzur için yeterli değildir. Bunun için uyumlu komşuların proje aşamasında konutlarını seçmeleri sağlanmalıdır. TOKİ idaresinin yöntemi hiçbir şekilde insani değildir, sosyal değildir. İnsan psikolojisine uygun değildir. Proje tipi, mimari çözümü, kat adeti tamamen aynı, üstelik Türkiye'nin her yerinde aynı tip projeler kullanılarak siteler oluşturulması, buralarda insanların oturmaları istenilmesi, insanın yaratılış doğasına, kültürüne, sosyal karakterine tamamen aykırıdır. TOKİ'nin yerel özelliklere uygun projeler üretimi konusunda ikna edilmeli, ikna olmuyorsa TOKİ devreye sokulmamalıdır"
BEKTAŞ VE BURMA DA KATILDI
Sancak'ın sunumunun ardından Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ruşen Keleş başkanlığında biraraya gelen panelistler, Kentsel Dönüşüm ve Türkiye üzerine fikirlerini katılımcılarla paylaştı. Panele, AK Partili Atakum Belediye Başkanı mimar Adem Bektaş ile CHP Atakum Belediye Başkan Adayı mimar Metin Burma da katıldı. Bektaş ve Burma, panel esnasından panelistllerin anlattığı konular ile ilgili sık sık not almayı ihmal etmedi.
Miraç ÖZTÜRK