Amasya, Çorum, Samsun ve Tokat illerinde kırsal kalkınmanın yanı sıra şehrin tüm dinamiklerini harekete geçirmek amacıyla 2009 yılı başlarında kurulan Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı (OKA) kurulduğu günden bu yana 4 ilin de mevcut durum analizlerini ortaya koyup şehirlerin güçlü ve zayıf yönlerini belirleyerek şehrin zayıf yönlerinin güçlendirilmesinde önemli roller üstleniyor. OKA'nın bu kapsamda Samsun il genelinde faaliyet gösteren kamu kurum ve kuruluşlarının verilerine göre dayandırdığı Samsun 2009 analiz raporunda şehrin sağlık kenti olma yönünde önünde hiçbir engel olmadığına vurgu yapılırken sanayide ki üretim kapasitesi artışının da altı çiziliyor. Bunların yanında il genelinde tarım konusunda hiçbir radikal faaliyetin gerçekleştirilememesi dolayısıyla da tarım konusunda ileriye gidemediğimize vurgu yapılıyor.
GENÇ NÜFUS GÖÇ EDİYOR
Raporda 2009 yılı kayıtlarına göre Samsun nüfusu 1 milyon 400 bin nüfusa ulaşırken, Türkiye'nin en kalabalık 14. ili konumuna geldi. İl genelinde şehirleşme oranı yüzde 63'lük rakamlara ulaşırken Samsun yüzde 4'lük nüfus artışı ile Türkiye ortalamalarının da altında kaldı. Nüfus artış hızında ki azalmanın önemli nedenlerinden biri de göç olarak belirlendi ve 2009 yılı içerisinde il genelinde net göç hızı eksi 4,23 olarak gerçekleşti. Bunun yanı sıra en çok göç veren yaş grubunu da 20-24 yaş arasındaki gençler oluşturdu.
MESLEKİ EĞİTİMDE ÖNDEYİZ
Samsun'da okullaşma oranının Türkiye ortalamaları üzerinde olduğuna vurgu yapılan raporda Samsun, okul öncesi eğitim de 32 pilot ilden bir tanesi olarak kabul edildiği belirtildi. Raporda, mesleki eğitimin genel eğitime oranı Türkiye genelinde yüzde 38 rakamlarında seyrettiği ifade edilirken Samsun'da bu rakamın yüzde 45 gibi yüksek bir orana ulaştığı belirlendi. Belirlenen oranın yanı sıra meslek lisesi atölyelerinde bulunan uygulama eğitim materyal ve makinelerinin yetersizliğine de vurgu yapıldı. Ayrıca, 10 Fakülte, 11 Yüksekokul ve bin 921 Akademik personeli bünyesinde barındıran Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nin yanı sıra kente kazandırılan ilk özel üniversitesi konumunda olan ve 2011-2012 eğitim ve öğretim yılına 4 Fakülte ve 2 Enstitü ile faaliyete geçecek olan Canik Başarı Üniversitesi'nin de ar-ge çalışmalarına katkı sağlayacağının altı çizildi.
ANADOLU'NUN TEK İLAÇ FABRİKASI SAMSUN'DA
Öte yandan raporda sağlık konusunda Samsun, başta Tıp Fakültesi, özel sektör ve kamu hastaneleri olmak üzere toplamda 200'e yakın sağlık kuruluşu, Anadolu'nun ilk ve tek ilaç fabrikası, Türkiye ve dünya pazarına hitap eden 40 firmasıyla tıbbi aletler ve cihaz üretiminde dünyanın 3. kümelenme merkezi ve termal tesisleriyle bölgesinin önemli sağlık merkezi konumuna geldiğinin altı çizilirken, bu özellikleri ile Samsun Sağlık Bakanlığı'nın sağlık hizmetinde markalaşmayı hedeflediği 20 şehirden biri konumuna ulaştığı kaydedildi.
TARIMDA ENGELLER KALKMALI
Diğer taraftan Samsun'un Bafra ve Çarşamba ovalarının yanı sıra Kızılırmak ve Yeşilırmak gibi önemli kaynaklarının bulunduğunun hatırlatıldığı raporda 2009 yılı genel tarım sayımı sonuçlarına göre, işletme başına düşen ortalama tarım arazisi ise 65 dekar olarak belirlendi. Tarım arazilerindeki çok parçalı yapı ve miras hukukuna bağlı olarak arazilerin sürekli küçülmesi, ekonomik üretimin önündeki en büyük engel olarak gösteriliyor. Arazi toplulaştırma, sulama ve drenaj projelerinin tamamlanmasıyla verimin arttırılabileceğine vurgu yapılırken il genelinde tarımsal örgütlenmenin iyi düzeyde olması önemli bir avantaj olup tarım entegre sanayinin geliştirilmesine katkı sağlayacağının düşünüldüğü ifade ediliyor. Ayrıca il genelinde su ürünleri potansiyelinin yüksek olduğuna da dikkat çekilirken açık denizlere dayanıklı tekne imalatının desteklenmesi ve su ürünleri işleme tesislerinin kalitesinin ve sayısının artırılması il ekonomisine önemli katma değer sağlayacağının da raporda altı çiziliyor.
SAMSUN'UN BİRİNCİ SORUNU İŞSİZLİK
2009 yılı verilerine göre il genelinde toplamda 636 imalat sanayi işyeri bulunurken bu işyerlerinde toplamda 13 bin 671 kişinin istihdam edildiği raporda belirtiliyor. Ayrıca 2009 yılı itibariyle il genelinde işsizlik oranı yüzde 7,8 olarak belirlendi ve Samsun şehirlerin işsizlik oranları sıralamasında 27. sırada yer aldı. Öte yandan il genelinde 2009 yılında ,09 firma 445 milyon dolarlık ihracat yaparken, Samsun ihracat konusunda Türkiye sıralamasında 21. sırada yer aldı. 2010 yılı ortası itibariyle 266 milyon dolar ve firma başı bin 372 dolar olan ihracat rakamları, Türkiye ortalaması olan bin 820 doların bir miktar gerisine düştü. Bu gerileyişte krizin etkisinin görüldüğü raporda ifade edildi. Ayrıca Samsun'un ihracat artış hızı Türkiye ortalamasının üzerinde olduğuda öğrenildi. Diğer taraftan 2009 Ocak-Kasım döneminde 642 firma açılırken 399 firma kapandı. Geçen senenin aynı aylarında 694 firmanın açıldığı raporda belirtilirken bin 2 tane firmanın da kapandığı raporda ifade edildi.
Zekeriya FIRAT