Sosyal medyada kurallar değişti

Derlenen bilgiye göre Ticaret Bakanlığınca hazırlanan ve Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan "Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" sosyal medyada kuralları değiştirdi. Yeni düzenlemelerle sosyal medyadaki dolandırıcılık olaylarının engellenmesi, bu mecralardaki usulsüzlüklerin önüne geçilmesi ve çocukların korunması hedefleniyor. Düzenlemenin en dikkat çekici maddelerinden biri yapay zeka kullanımına ilişkin oldu. Reklam Kurulunun saha verileri, özellikle "deepfake" olarak adlandırılan sahte içeriklerin tüketicilerin karar verme sürecini manipüle ettiğini gösteriyor. Bu nedenle düzenlemeyle insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere "yapay zekayla üretildiği"nin belirtilmesi kuralı getirildi. Bu sayede tüketicinin rasyonel zemininin korunması hedefleniyor. Gerçek kişilerin dijital kopyalarının "sanki bir ürünü bizzat denemiş gibi" gösterilmesi tamamen yasaklanıyor. Özellikle son dönemde Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'ten dünyaca ünlü futbolcular Lionel Messi ile Cristiano Ronaldo'ya kadar isimlerin sahte görüntüleriyle çeşitli ürünlerin pazarlanmaya çalışılması dikkati çekmişti. Düzenlemenin öne çıkan hedeflerinden biri de "karanlık tasarımlar" oldu. Tüketicileri istemedikleri bir işleme yönlendiren, üyelikten çıkmayı zorlaştıran veya stokta son ürün kalmış gibi "sahte aciliyet" oluşturan tasarımlar, Reklam Kurulunun odağında yer alıyor. Denetimler sonucu bu yönde tespitler oluşursa ilgili içeriklere "durdurma"dan para cezasına kadar çeşitli yaptırımlar uygulanacak. "Influencer" olarak nitelendirilen sosyal medya içerik üreticilerinin "tavsiye" adı altında yürüttüğü milyarlarca liralık reklam trafiği de düzenlemelerden payını aldı. Bu tür tanıtımlar "gizli reklam" gölgesinden çıkarılarak yaptırıma tabi tutulacak. Reklam Kurulunun geçmiş kararlarında sıkça rastlanan "paylaşımın reklam olduğunun anlaşılmaması" nedeniyle verilen cezalar, yeni düzenlemeyle genel bir kurala dönüşmüş oldu. Her türlü menfaat ilişkisinin (hediye ürün, davet, indirim) "reklam" veya "tanıtım" ibaresiyle belgelenmesi şartı, sosyal medya fenomenlerinin ekonomisini kayıt dışılıktan ve güven kaybından kurtarmayı amaçlıyor.