Karadeniz’in incisi Samsun, son yıllarda hızla büyüyen nüfusu, artan araç sayısı ve genişleyen şehir dokusuyla birlikte ciddi bir trafik sorunuyla karşı karşıya. Özellikle doğu-batı aksında yaşanan yoğunluk, sabah ve akşam saatlerinde şehir içi ulaşımı adeta kilitliyor. Peki, çözüm yalnızca yeni bir çevre yolu yapmak mı, yoksa daha akılcı ve bütüncül alternatifler mümkün mü?
Bugün kamuoyunda sıkça konuşulan projelerin başında “dal-çık” düzenlemeleri ve yeni çevre yolu alternatifleri geliyor. Ancak bu projeleri tek başına bir kurtarıcı olarak görmek, sorunun doğasını tam olarak anlamamak olur.
Öncelikle şunu kabul etmek gerekiyor: Trafik sorunu yalnızca yol kapasitesiyle ilgili değildir. Ne kadar yol yaparsanız yapın, eğer toplu taşıma zayıfsa ve şehir planlaması buna göre yapılmamışsa, o yollar kısa sürede tekrar dolacaktır.
Samsun özelinde konuşursak, mevcut çevre yolunun şehir içinde kalması en büyük handikaplardan biri. Bir zamanlar şehrin dışından geçen bu yol, bugün adeta şehir içi ana arter haline gelmiş durumda. Bu nedenle yeni bir güney çevre yolu fikri ciddi şekilde değerlendirilmelidir. Ancak bu yol, sadece transit trafiği şehir dışına almak amacıyla planlanmalı; şehir içi ulaşımı daha da teşvik eden bir unsur haline getirilmemelidir.
Bununla birlikte, dal-çık projeleri kısa vadede nefes aldırabilir. Kavşaklardaki bekleme sürelerini azaltarak akışı hızlandırabilir. Fakat bu çözümler, “semptomu” tedavi eder; “hastalığı” değil. Çünkü araç sayısı artmaya devam ettikçe bu noktalar da tekrar tıkanacaktır.
Asıl çözüm, çok daha kapsamlı bir ulaşım vizyonun da yatıyor:
Raylı Sistemlerin Genişletilmesi
Samsun’da mevcut hafif raylı sistem hattı önemli bir avantaj. Ancak bu hattın şehir geneline yayılması gerekiyor. Özellikle yeni gelişen yerleşim alanlarına raylı sistem ulaşmadan trafik sorunu çözülmez.
Toplu Taşımanın Cazip Hale Getirilmesi
Vatandaş özel aracını bırakıp toplu taşımayı tercih etmiyorsa, burada bir sorun vardır. Daha sık seferler, konforlu araçlar ve entegre ulaşım kartlarıyla bu tercih değiştirilebilir.
Akıllı Trafik Sistemleri
Sinyalizasyon sistemlerinin yoğunluğa göre anlık ayarlanması, alternatif güzergâhların dijital olarak sürücülere sunulması gibi uygulamalar, mevcut yolların verimini artırır.
Şehir Planlaması ve Yoğunluk Yönetimi
Yeni yapılan konut ve ticaret alanlarının ulaşım altyapısı planlanmadan inşa edilmesi, sorunu daha da büyütüyor. Trafik, aslında yanlış şehirleşmenin bir sonucudur.
5. Otopark ve Park Yönetimi
Yol kenarı düzensiz parklar, özellikle şehir merkezinde ciddi daralmaya yol açıyor. Katlı otopark projeleri ve sıkı denetim şart.
Sonuç olarak; Samsun’un trafik sorununa tek bir proje ile çözüm bulmak mümkün değil. Ne yalnızca dal-çık projeleri ne de tek başına yeni bir çevre yolu bu yükü kaldırabilir. Asıl ihtiyaç, uzun vadeli, entegre ve bilimsel bir ulaşım master planıdır.
Unutulmamalıdır ki; şehirler yollarla değil, akılla yönetilir. Eğer Samsun geleceğe nefes almak istiyorsa, bugünden doğru kararları almak zorundadır.
Görüş öneri için ;
Mail: osmanbayram_28@hotmail.com