Yunanistan ile Türkiye arasında 1923'te yapılan mübadele anlaşması gereği, Batı Trakya'dan gelenlerin bazıları Samsun'un Yakakent ilçesine yerleşti. İlçede yaşayan mübadillerin hatırasının yaşatılması amacıyla daha önce çeşitli kamu hizmetlerinde kullanılan iki katlı tarihi bina, İl Özel İdaresi tarafından restore edildikten sonra 16 Nisan 2012'de Alaçam Mübadele Müzesi olarak ziyarete açıldı. Müzede mübadillerin yaşamını anlatan eşyalar, kadın ve erkek giysileri, mübadele yıllarına dair fotoğraf ve belgeler ile kitaplar yer alıyor.
Alaçam Belediye Başkanı Ramazan Özdemir, Lozan Antlaşması sonrasında Türkiye Cumhuriyeti ile Yunanistan arasında yapılan nüfus mübadelesinde Alaçam'ın önemli yerleşim bölgelerinden biri olduğunu söyledi. İlçelerinde mübadil kültürü, geleneği ve göreneğinin bugün de yaşatıldığını aktaran Özdemir, "Aradan yıllar geçmesine rağmen mübadil kültürü, nesilden nesile aktarılıyor. O dönemde yaşanan zorluklar ve göç hikayeleri, hala torunları tarafından anlatılıyor. Yerel yöneticiler olarak bu kültürün gelecek kuşaklara aktarılması için her zaman destekçi olacağız." dedi. Müze rehberi Yunus Dikmen ise müzede 240 eser bulunduğunu belirterek, buradaki motiflerin dostluğu ve bir arada yaşam kültürünü simgelediğini kaydetti.
Mübadil torunu Abdurrahman Uyar da dedelerinin Lozan Antlaşması kapsamında 1924 yılında Alaçam’a yerleştiklerini anlattı. Geçim kaynaklarının Yunanistan'da olduğu gibi Alaçam'da da tütüncülük ve tarım olduğunu belirten Uyar, bugün de mübadil kültürü ve yaşam tarzını yaşatmaya çalıştıklarını vurguladı. Selanik'ten gelen babaannesine ait gelinliği de müzeye bağışladığını dile getiren Uyar, "Bu eser bizler için çok kıymetli bir hatıra. Yüreğimizde her zaman yaşıyor. Gördükçe gurur duyuyoruz." diye konuştu.