Avrupa Birliği Komisyonu'nun AB yolundaki Türkiye'nin son bir yıldaki siyasi ve ekonomik performansını değerlendirdiği İlerleme Raporu'nda, Türkiye ekonomisinin güçlü bir istikrar programı gerçekleştirdiği ve ekonominin yapısal reformlarla desteklendiği belirtildi. Reel ekonominin krizden ciddi şekilde etkilendiği ancak, geçmiş yıllarda kaydedilen düzenleyici ve denetleyici reformların olumlu etkisini gösterdiği, ülke genelinde derin bir finansal krize girilmesinin de önüne geçildiği belirtildi.
KAMU ALIMLARINDA İLERLEME YOK
Ancak, Komisyon'un önemle dikkat çektiği bazı başlıklar var ki bu alanlarda hiç ilerleme yok. 5 numaralı müzakere başlığı kamu alımları, bunların başında geliyor. Yapılan istisnalarla delik deşik edilen yasa, AB'nin istediği düzenlemelerden uzak bir noktada. Rapora göre, bu alanda genel ilkelerde hiçbir ilerleme yok. Bu faslın açılması son derece zor görünüyor.
Zira, bu başlığın açılma kriterlerinin en önemlilerinden biri, Türkiye'nin kamu alımları piyasasını AB şirketlerine açması. Türkiye'nin kamu alımları yıllık 60 milyar avro civarında. Uzmanlar, tam üyeliği garanti olmayan bir Türkiye'nin hükümetlerinin böyle bir taviz vermesinin pek mümkün olmadığını düşünüyor. Nitekim, Komisyon raporunda, bu fasılda, çok sınırlı bir ilerleme olduğunu, mütemadiyen değişen Kamu İhale Kanunu'na bu suretle getirilen sınırlama ve çekincelerin, Türkiye'yi AB'nin kamu alımları müktesebatından git gide uzaklaştırdığını vurguluyor. 6 numaralı başlık olan şirketler hukuku faslında da herhangi bir ilerleme yok. Bu fasılda Komisyon, üç yıldır Meclis'te bekleyen Türk Ticaret Kanunu'nun hâlâ kabul edilmediğinin ve bununla bağlantılı olarak şirketler hukuku müktesebatına uyumda bir gelişme olmadığının altını çizdi. Aynı şekilde tahkim konusunda da hiçbir ilerleme görülmediği ifade edildi.
MERKEZ'İN BAĞIMSIZLIĞI DA GÜNDEMDE
Türkiye'nin gelişme kaydetmediği başlıklardan biri de 13 numaralı balıkçılık faslı. Pek çok fasıl için de geçerli olduğu gibi balıkçılık faslında da, Türkiye'nin balıkçılık müktesebatını ve ortak balıkçılık politikasını uygulamak için gereken idari yapıları kuramadığına dikkat çekildi.
17 numaralı ekonomik ve parasal politikaya uyum konusunda, bazı adımlar atıldığı, ancak müktesebata uyumun tamamlanmadığı belirtildi. Merkez Bankası'nın hâlâ tam bağımsızlığının sağlanmadığını söyleyen Komisyon, bu fasılla ilgili müzakere pürüzüne ise değinmekten kaçındı. Bu fasıl Haziran 2007'den bu yana açılmaya hazır. Ancak, Fransa'nın vetosuna maruz kaldığından raporda bu durumdan bahsedilmiyor. Çünkü, bu başlık tam üyelikle birebir ilgili.
KAMU ALIMLARI ELEŞTİRİ KONUSU OLDU
19'uncu kez yeniden düzenlenmesi gündemde olan Kamu İhale Kanunu'ndaki sık değişiklikler ve genişleyen muafiyetler AB'nin her zaman dikkatle takip ettiği konular arasında. Komisyon'un son yıllardaki tüm ilerleme raporlarında, yerli şirketlere ayrıcalık taşıyan maddeler ve kamu ihaleleriyle ilgili düzen sürekli eleştiri konusu oldu. 2004 İlerleme Raporu'yla başlayan eleştiri devam eden yıllarda da ilerleme raporlarında yer buldu.
Öte yandan, çöken Karadeniz otoyolu, sağlıksız kentleşme, dere yataklarının imara açılması, yoğun yağışların afetlere davetiye çıkarması hep bu kanuna göre yapılan ihalelerin sonuçları olarak ortaya çıktı.