Köprüden önce son vergi

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açıklamalarıyla yeniden gündeme gelen kentsel rantlara gelecek verginin, yeni Gelir Vergisi Kanunu ile 2010'da devreye girmesi planlanıyor. Vergi Konseyi, Gelir İdaresi Başkanlığı ve Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü'nce ortaklaşa hazırlanan taslakla ilgili olarak önce Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e brifing verilecek. Şimşek'le yapılacak görüşmeler sonucunda taslak son halini alacak. Mevcut kanunda geniş çaplı değişiklikler öngören taslak, yol, metro, köprü, park, okul, hastane gibi kamu hizmetleri sonucunda sahibine rant sağlayan gayrimenkullerden devletin pay almasının yolunu açıyor.
KENTSEL RANT VERGİLENDİRİLECEK
Kentsel rantların vergilendirilmesinde 10 yıllık bir geçiş dönemi öngörülüyor. Düzenlemeye göre, edindiği gayrimenkulü bir yıl içinde satanlar, elde edilen rant gelirinin yüzde 10'unu düşecek, geri kalan yüzde 90'ı için beyanda bulunup, gelir vergisi ödeyecek. Gayrimenkulünü ikinci yılda satanlar, değer artış kazancının yüzde 20'sini düşüp, yüzde 80'inin vergisini verecek. Ancak Gelir İdaresi, rantların vergilendirilmesiyle ilgili 10 yıllık süreyi, 20 yıla kadar uzatabilir.
KÜÇÜK ESNAFA İSTİSNA,
ÇİFTÇİYE İSE VERGİ
Taslakta küçük esnafa da istisna geliyor. Bir işyeri açmaksızın gezici olarak ve doğrudan doğruya tüketiciye iş yapmak kaydıyla hallaç, kalaycı, lehimci, çilingir, boyacı, berber, nalbant, fotoğrafçı, badanacı, hamal gibi kimselerle, tamirat ve tadilat işleriyle uğraşan küçük sanat erbabının elde ettikleri kazançlar gelir vergisinden istisna olacak. Ancak yeni yasada çiftçilere vergi getiriliyor. Taslakta, defter tutmak zorunda olup olmadıklarına bakılmaksızın çiftçi niteliğine haiz gerçek kişilerin elde ettikleri zirai kazançların, hasılatları üzerinden vergilendirileceği belirtiliyor. Defter tutmakla yükümlü oldukları halde tutmayan, öngörülen belge alma ve verme yükümlülüklerine uymayan ya da çiftçi kayıt sistemine kaydolmayan çiftçilerin, çeşitli kamu kurumlarınca verilen avans, kredi, sübvansiyon, prim gibi ayni ve nakdi destek unsurlarından yararlanamayacakları, hükme bağlanıyor.
YASA NELER GETİRECEK?
Veraset vergisi kaldırılırken, ivazsız intikaller gelir vergisine dahil ediliyor ve bu gelirlerin kentsel rantlarla birlikte diğer kazançlar içinde vergilendirilmesi planlanıyor.
Mükellefler beyannamelerini verince, Vergi İstihbarat Merkezi devreye girecek. Beyandaki rakamlar, aynı bölgedeki diğer mükelleflerin beyanları ve sektör ortalamalarıyla karşılaştırılacak. Rakam ortalamaların altında kalıyorsa, mükellef uyarılacak. Haklı bir gerekçe yoksa incelemeye alınacak.
Mükellefin yıl içindeki harcamalarıyla beyan ettiği gelir, çapraz kontrole tabi tutulacak. Lüks içinde yaşayıp da, düşük gelir bildirenlerin önüne, yıl içinde aldığı
varlıklar ile kredi kartıyla yaptığı harcamalar konulacak, “neyle finanse ediyorsun?”
diye sorulacak.
İşletmelerin belli dönemdeki hasılatına göre, bir yıllık tahmini hasılata ulaşılacak
ve kar marjının düşürülmesinin ardından, bu hasılata uygun beyanda bulunulup
bulunulmadığına bakılacak.