HES'ler ve termiklerin alabalık tehdidi!

Konuya ilişkin konuşan OMÜ Veteriner Fakültesi Su Ürünleri ve Hastalıkları A.D Yrd. Doç. Dr. Onuk, açıklamalara anlam veremediğini belirterek, "Suyun bir derece artması demek suyun oksijeninin azalması demektir. Oksijen alabalıklar için bir hayat kaynağıdır" dedi

Samsun'da yapılması planlanan Termik Santraller ile Hidroelektrik Santralleri'nin (HES) bölgede yapılan balıkçılığı ne yönde etkileyeceği konusunda gazetemize konuşan Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Veteriner Fakültesi Su Ürünleri ve Hastalıkları Anabilim Dalı Yrd. Doç. Dr. Ertan Emek Onuk, birçoğunun inşaatına başlanan ağır sanayi yatırımlarının, Samsun ve çevresine verebileceği zararlar hakkında geniş çaplı açıklamalarda bulundu. Geçtiğimiz haftalarda Terme'nin Kozluk mevkiinde inşaatına başlanan termik santral hakkında bilgilendirme toplantısı düzenleyen firma yetkilileri, tesisin Karadeniz'in soğuk suyunda saatte 60 bin metreküp deşarj ederek geri bırakacağını açıklamıştı. Bu kapsamda Karadeniz'in 1 derece ısınacağını ve bölgede ısınmadan dolayı balık popülâsyonunun artacağı ve yeni balık türlerinin olacağı söylenmişti. Konuya ilişkin konuşan Yrd. Doç. Dr. Onuk, yapılan açıklamalara bir anlam veremediğini belirterek, böyle bir açıklamanın yapılması için bölgenin çok iyi bir şekilde araştırılması gerektiğini ve ondan sonra böyle bir açıklamanın yapılması gerektiğini söyledi. Karadeniz'in soğuk bir deniz olduğunu anımsatan Onuk, "Bu bölgede alabalıklar yaşıyor. Ve bilimsel olarak bir gerçek var ki alabalıkların kuluçka dönemlerinde, suyun 10 derece olması gerekmektedir. İdeal olan budur. Ve suyun bir derece artması demek suyun oksijeninin azalması demektir. Oksijen alabalıklar için bir hayat kaynağıdır" dedi.

'ALABALIK YETİŞTİRİCİLİĞİ ARTTI'
Samsun'da biri Mert ırmağı, bir diğer Abdal ırmağı olmak üzere 2 yeni HES yapılmasının planlandığını, geçtiğimiz hafta içinde siz değerli okuyucularımızla paylaşmıştık. Su Ürünleri ve Hastalıkları A.D Yrd. Doç. Dr. Onuk, Sinop'un Boyabat İlçesinde 510 MW'lık dev bir HES'in faaliyette olduğunu anımsatarak, şu an için Türkiye çapında işletilmekte olan 166 adet HES olduğunu ve gün geçtikçe bu sayının artış gösterdiğini belirten Onuk, bununla beraber Samsun ve Orta Karadeniz bölgesinde Gökkuşağı Alabalık yetiştiriciliğinin de arttığa işaret etti.

'BALIK GÖÇLERİ ÜRETİM İÇİN ÖNEMLİ'
Onuk, şöyle konuştu: "Ülkemizin sahip olduğu su potansiyeline bakacak olacaksak; ülkemiz 177 bin kilometreden fazla nehir uzunluğuna sahiptir. 200 adet doğal, 243 adet baraj ve 750 adet sulama göleti olmak üzere toplam bin 193 adet iç su kaynağına sahibiz. Samsun'u ele alacak olursak; Samsun'da balıkçılık olarak en fazla Gökkuşağı Alabalığı yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bu bağlamda Samsun ve çevresinde kurulması planlanan HES'lerin meydana getirebileceği çevresel etkilerin çok iyi şekilde izlenmesi gerekmektedir. Özellikle proje aşamasında olası çevresel etkilerinin belirlenmesi ve bunlara karşı alınacak önlemlerin değerlendirilmesi gerekir. Bölgede yer alan HES'ler için can suyu miktarlarının hesaplanması, çevresel ekosistem için gerekli olan su miktarının hesaplanması, balık geçitlerinin göçlerde etkin ve kullanışlı olacak şekilde projelendirmesi, bölge için referans olacak balık türlerinin belirlenmesi ve bu türlerin üzerinde ekolojik araştırmaların yapılması, bölgesel balıklandırma programlarının kurumlar arası işbirliğiyle yürütülmesi gereklidir. Ayrıca santrallerin yapım aşamasında çevreye verebilecekleri zararlarda en düşük düzeye çekilmelidir" dedi.

BALIK POPÜLASYONU ARTACAK!
Onuk ayrıca, geçtiğimiz günlerde Terme'ye kurulması planlanan Doğalgaz Çevrim Santrali için yapılan toplantıdaki açıklamalara istinaden konuştu. Terme'nin Kozluk Beldesi'nde inşaatı başlanan ve OMV firması tarafından yapılan 900 MW'lık Doğalgaz Çevrim Santrali için geçtiğimiz haftalarda bilgilendirme toplantısı yapılmıştı. Toplantıda konuşan OMV Türkiye Genel Müdürü Korkut Öztürkmen, santralin derin deniz deşarjı hakkında ilginç açıklamalarda bulunmuştu. Santralden yapılacak derin deniz deşarjının Karadeniz'deki su sıcaklığını artıracağı ve balıkçılığı bitireceği eleştirilerine katılmadıklarını söyleyen Öztürkmen, "Böyle bir şey söz konusu olmayacak. Sıcaklık artışı 1 dereceyi geçmeyecek. Balıkların ölümüne neden olmayacak o bölgede balıkçılık yapılıyorsa yine yapılmaya devam edilecek. Hatta deşarjın yapıldığı bölgede balık popülasyonu artacak. Yeni balık türleri olacaktır" demişti.

'SUYUN 1 DERECE ISINMASI; OKSİJENİN AZALMASI DEMEKTİR!'
Konuya ilişkin konuşan Yrd. Doç. Dr. Onuk, yapılan açıklamalara bir anlam veremediğini belirterek, böyle bir açıklamanın yapılması için bölgenin çok iyi bir şekilde araştırılması gerektiğini ve ondan sonra böyle bir açıklamanın yapılması gerektiğini söyledi. Karadeniz'in soğuk bir deniz olduğunu anımsatan Onuk, "Bu bölgede alabalıklar yaşıyor. Ve bilimsel olarak bir gerçek var ki alabalıkların kuluçka dönemlerinde, suyun 10 derece olması gerekmektedir. İdeal olan budur. Ve suyun bir derece artması demek suyun oksijeninin azalması demektir. Bu alabalıklar için bir hayat kaynağıdır" dedi.

Ercan ÜSLÜ