Herşey kadınlar için

Kadınlar haklarının farkında olarak daha çok hak kullanacak


Kadın, kadın hakları ve kadına şiddet gündemimizde hep .Her acı ve yaşanmaması gereken olayın ardından ilgili , ilgisiz ve de kendisinde ilgilenme hakkı ve gereği duyan herkes bir şeyler söyler. Her kadına şiddet olayından sonra her yerde ah vahlarla bu konuşulur o gün ... Sonra ateş düştüğü yeri yakar ve o sıradan, yaşanmış geçmiş bir olay olarak kalır hafızalarımızda bir süre, yenisi yaşanana ve gündeme gelene kadar.

Peki neden? Neden Türkiye, neden geri kalmış bölgeler. Hep bu sorulara yanıt aradık yıllarca araştırma, geliştirme düşüncesinde olduk. Yapıldı da birşeyler. Ama tabana Sivil toplum kuruluşlarına ilgili kamu kuruluşlarına, hizmet verenlere yansımayınca, sahiplenilmeyince, bilgi sahibi ve istek sahibi olunamayınca kağıt üzerinde güzel projeler olarak kaldı hep.

Ama durmadı çabalar, her geçen gün gelişti, büyüdü, taban buldu. Katılan ilgilenen , birşeyler yapmaya çalışanların sayısı yeteri kadar hızlıolmasa da artmaya deva etti gündem güne. Basiretli idealist ve çağdaş yöneticilerin de önderliğinde gelişmeye devam ediyor kadınlarla ilgili çabalar ve çalışmalar.

Bu cehaletin ve şiddetin yaşanmaması, anaların, kızların ve erkeklerinde bilgili ve bilinçli olması , hakka saygı göstermesi için farkındalık gerektiği ortaya çıktı.Eğitim, sunulan hizmetlerle, istihdam, kadınlartın üretime katılması ve gelirlerinin artırılması ile. Sağlıkla sistemle, hakları hak sahibine teslim etmekle. daha önemlisi haklarını bilerekhak talep etmekle, almakla, alma mücadelesi ile.

Bu konuda bir çok çalışma yürütülüyor ülkemizde ve dünyamızda . bunların en önemlilerinden biri de Samsun'da yaşam buluyor. İçişleri Bakanlığı, Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNPA ) ve BM Kalkınma Programı (UNDP) işbirliğinde ve de İsveç Büyükelçiliği'nin mali katkıları ile1 Eylül 2011 tarihinde Valiliğin çatısı altında ana bileşen Büyükşehir Belediyesi, İl Özel İdaresi ile birlikte, Kalkınma Ajansı'nın, İl ve Bölge Müdürlüklerinin , merkez İlçe belediyelerinin ,emniyet güçlerinin, Samsun Müftülüğü'nün, kadın STK'larının , ilgili diğer STK'ların ve odaların yeraldığı bir projeKadın Dostu Kentler Projesi hayata geçirildi.

Pazar Sohbetimizin bu haftaki konuğu Birleşmiş Milletler - İçişleri Bakanlığ ıKadın Dostu Kentler Ortak Programı Samsun İl Koordinatörü Ruşen Ayaz.


DENGE: Kendinizi tanıtır mısınız kısaca.

RUŞEN AYAZ: İşletme Fakültesi mezunuyum. Ankara'da yaklaşık 15 yıldır kadınlar ve kadın hakları konusunda çalışmalar yürüttüm. Yüksek Lisansımı Kadın Çalışmaları konusunda yaptım. Daha sonra Birleşmiş Milletler elemanı olarak Kadın Dostu Kentler Projesi kapsamında projenin samsun Koordinatörlüğünde görev aldım. Karadeniz Bölgesi'nde Türkiye geneline göre çok planlı ve sistemli kadına yönelik çalışma yok. Bu nedenle Karadeniz'de 2 il var Kadın Dostu Kentler kapsamında. Samsun ve Trabzon.


DENGE. Nedir Kadın Dostu kent?
RUŞEN AYAZ :Kadın ve kız çocuklarının sağlık eğitim ve sosyal hizmetlere, istihdam olanaklartına, kaliteli , kapsamlı kentsel hizmetlere (Eğitim,sağlık, ulaşım, konut v.b.) şiddete maruız kaldıklarında haklarını güvence altına alacak mekanizmalara erişimini ve yerel yönetimlerin planlama ve karar süreçlerine katılımını sağlayarak toplumun tüm kesimleri ile birlikte kentsel yaşamın tüm alanlarından eşit bir biçimde yer almasını destekleyen kentler kadın dostu kentler olarak tanımlanmaktadır.


DENGE : Neden Samsun?
RUŞEN AYAZ:Kadın Dostu kentler Projesi İçişleri Bakanlığı mahalliİdareler Genel Müdürlüğü ve Birleşmiş Milletler (BM) Nüfus Fonu (UNFPA) ve BM Kalkınma Programı (UNDP) işbirliğinde ve de İsveç Büyükelçiliği'nin mali katkılarıyla 12 pilot ilde uygulanıyor.Samsun Valiliği'nin istekli girişimleri ile pilot illerden biri olan Samsun'da şimdiye kadar pek çok çalışmaya ortak imzalar atıldı ve atılmaya devam ediyor.Samsun'da yaşayan kadınların, kız çocuklarının yaşadıkları sıkıntıları azaltma, sorunlarına çözümler bulma gibi pek çok konuda ildeki tüm kurum ve kuruluşların işbirliği ile faaliyetler geliştirmeye uygulamaya yönelik çalışmalar yapan İl Kadın Hakları Koordinasyon Kurulu tüm bu çalışmalarını bir eylem planı altında birleştirmiştir. Samsun Yerel Eşitlik Eylem Planı kadınların ve kız çocuklarının eğitimden eşit bir şekilde yararlandığı, şiddete maruz kalmadığı, şiddetle mücadele mekanizmalarının güçlendiği sağlık hizmetlerinden kolayca yararlanabildiği bir Samsun yaratma düşüncesi ile ortaya çıkarılmıştır.


DENGE: Süreç nasıl işledi ve gelişti?
RUŞEN AYAZ: Samsun Valiliği'nin çatısı altında ana bileşenler Büyükşehir Belediyesi,İl Özel İdaresi ile birlikte, kolluk kuvvetleri, İl ve Bölge Müdürlükleri, merkez ilçe belediyeleri, OKA, Samsun Müftülüğü, Kadın STK'lar, ilgilidiğer STK'lar ve odalardan oluşan toplam 35 kurum ve kuruluşun bir araya gelmesi ile oluşan İl Kadın Hakları Koordinasyon Kurulu 2011 yılında yapılandırıldı.Düzenli aralıklarla bir araya gelen İl Kadın Hakları Koordinasyon Kurulu, ilde yapılan analiz çalışmasından sonra ortaya çıkan mevcut sorunları masaya yatırmış, her sorun için ne tür faaliyetler geliştirileceğini, belirlenen faaliyetlerin kimler tarafından ve nasıl yürütüleceğini tartışmıştır.
İlde alınması gereken önlemler ve gerçekleştirilmesi gereken çalışmalar ilin ihtiyacına göre belirlenmiştir. Aylar süren toplantılar ve güçlendirme eğitimleri sonunda ve bu konuda çalışan uzmanlardan alınan destek ile oluşturulan 2013-2015 yıllarını kapsayan Eylem Planı'nı revize etme çalışmaları geçtiğimiz Ağustos Ayı'nda sona ermiş ve kamuoyu ile paylaşılmıştır. İlde yapılan çalışmaların güçlendirilmesi ve hedef kitleye ulaşması için İl Kadın Hakları Koordinasyon Kurulu dışında kadınlara hizmet sunan tüm kurum ve kuruluşların özel sektörün ve medyanın da desteğini alacağımıza inancımız sonsuzdur..


Kadınların yaşadığı sorunların sadece kadınları etkilemediğinin, yaşadıkları olumsuzlukların kadınlar ve çocuklar üzerinde bıraktığı kalıcı hasarın, mutsuz bireylerin topluma sirayet eden olumsuz davranışlarının huzur ve refahı nasıl etkilediğinin , toplumun yarısını oluşturan kadınların, toplum dışında bırakılarak kalkınmanın önünde oluşan engelin farkında olmamak mümkün değildir. Tüm olumsuzlukları değiştirmek , eşit,huzurlu,mutlu, refah içinde yaşayan bir toplum yaratmak için bugüne kadar çok sayıda örnek çalışmayı hayata geçirmiş olan Samsun'da çok kısa sürede olumlu sonuçlar elde edeceğimize inanıyoruz.



DENGE : Bize Projeyi anlatır mısınız ?
Samsun 1 Eylül 2011 tarihinde valiliğin çatısı altında ana bileşen Büyükşehir Belediyesi, İl Özel İdaresi ile birlikte, Kalkınma Ajansı'nın, İl ve Bölge Müdürlüklerinin , merkez İlçe belediyelerinin , emniyet güçlerinin, Samsun Müftülüğü'nün, kadın STK'larının , ilgili diğer STK'ların ve odaların yeraldığı, İçişleri Bakanlığı, Mahalli İdarfeler Genel Müdürlüğü ve Birleşmiş Milkletler Nüfus Fonu UNPA ve BM Kalkınma Programı (UNDP) işbirliğinde ve de İsveç Büyükelçiliği'nin mali katkıları ile başladı. Kadın Dostu Kentler Projesi .
Yerel düzeyde kadınların ve kız çocuklarının yaşadığı sorunların çözümüne ve ildeki olanaklardan eşit bir biçimde yararlanmalarına yönelik alınması gereken önlem ve düzenlemelerle Samsun'da bir kalkınma yaşanacağı öngörülmektedir. Çalışma kapsamında 1 Eylül 2011 tarihinden, 1 Kasım 2012 tarihine kadar gerçekleştirilen temel faaliyetler şu şekildedir: Projenin ilk aşamalarında kurumlardaki hizmet kalitelerinin tarihinden itibaren Samsun Valiliği, Büyükşehir Belediye Başkanlığı,İl Özel İdaresi, İl Milli Eğitim, Emniyet,Gençlik ve Spor Müdürlükleri ile Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı'nda, 2012 yılı Eylül Ayı içerisinde de Halk Sağlığı Müdürlüğü içerisinde eşitlik birimleri masaları kuruldu. Kadın Dostu Kentler Projesinin 1 Eylül 2011 tarihinde faaliyete başlamasıyla, İl Kadın Hakları Koordinasyon Kurulu'na dahil olan kurum ve kuruluş sayısı ,Valilik, Büyükşehir Belediyesi ve İl Özel İdaresi ile istişare edilerek artırıldı ve İlde 35 kamu kurum ve kuruluşu ile STK'dan oluşan İl Kadın Hakları Koordinasyon Kurulu aktif çalışmalarına başladı ve bu çalışmaları dürdürüyor.

DENGE: Yerel Eşitlik Eylem Planından söz ettiniz. Biraz açar mısınız?
RUŞEN AYAZ : İl Kadın Hakları Koordinasyon Kurulu, çeşitli eğitimler ve toplantılarla bir araya gelmiştir.Kurulun en temel amaçlarından biri ildeki kadınların ve kız çocukların güçlendirilmesi , mevcut sorunların giderilmesi için oluşturulacak İl Eylem Planı'nı revize etmek , ikincisi ise eylem planında yeralan faaliyetleri yürütmek veya yürütülmesini sağlamaktır. Bu amaçla sorunların çözümüne yönelik faaliyetlerin belirlenmesi için sorunların başlıklar altında değerlendririlmesinin ve gruplar halinde çalışılmasının daha etkin olacağı düşüncesi ile kurul ilgi ve çalışma alanlarına göre eğitim, sağlık, istihdam, şiddetle mücadele, karar mekanizmalarına katılım, kentsel hizmetler olarak 6 ana başlık altında gruplara ayrılmıştır. Her grup kendi içinde toplantılar gerçekleştirerek ildeki sorunları masaya yatırmış , çözüm önerileri geliştirilmiş, sonuçlar Ankara'daki uzmanlarla birlikte değerlendirilmiş ve taslak Samsun Yerel Eşitlik Eylem Planı oluşturulmuştur.
İlde bir analiz çalışmasına duyulan ihtiyaçla ilgili tüm kurum ve kuruluşlardan matbu form ile kadın ve kız çocuklarına sunulan hizmetler, yaşadıkları sorunlar, sarun yaşayanların sayısı,sorunun konusu, kurum içi kadın erkek eşitliği konusunda yapılan çalışmalar, kurum içi kadın erkek sayısı gibi konularda bilgi talebinde bulunulmuş, elde edilen bilgiler analiz edilmiş, bu bilgiler ışığında eylem planı revize çalışmaları sürdürülmştür. 22-24 Kasım 2011 tarihleri arasında Koordinasyon kurulu bileşenleri ile uzmanlar arasında eğitimler gerçekleştirilerek belgeler verilmiştir. Mayıs 2012'de plan hazırlama sürecinde mevcut sorunların analizine yönelik Londra'ya çalışma ziyareti düzenlenmiştir.


DENGE: Uygulama ne zaman başladı?
RUŞEN AYAZ :2 Haziran tarihinde plan incelenmiş ve incelenen plan İl Kadın Hakları Karar Verici Kurul tarafından onaylanarak uygulama süreci başlamıştır.Daha sonra 12-15 haziran tarihlerinde Ankara'da 12 pilot il temsilcisi ve BM temsilcilerinin de katıldığı bir toplantı ile planın uygulanabilir faaliyetleri, bütçeleri tartışılarak faaliyetler yerleştirilmiştir.


DENGE: Bu belirlenen 6 ana başlık ve uygulamalar hakkında bilgi verir misiniz ?
RUŞEN AYAZ: Elbette ilk başlığımız eğitim.Eğitim başlığı altında , okuma yazma bilmeyen kadınların sayısının azaltılması . Orta öğretime devam edemeyen kız çocukların sayılarının azaltılması. İldeki Kız öğrenci yurtlaruının sayılarının kapasitelerinin güvenliğinin artırılması.Ailelerin eğitim hakkı, çocuk işçiliği, erken yaşta evliliğin zararları konularında farkındalıklarının artırılması. Dezavantaljlı bölgelerde yaşayan kız çocuklarınnın eğitimine yönelik teşviklerin artırılması çalışmaları planlamamızda yeralıyor.

Sağlık başlığı altında kadınların sağlık alanındaki hakları, sağlık hizmetleri ve bu sağlık hizmetlerine erişimleri konusunda farkındalıkların artırılmasının sağlanması ,Kadın ve erkeklelrin sağlık sorunlarının çözümü, cinsel sağlık ve üreme sağlığı konusundaki rolleri ile ilgili farkındalıklarının artırılması. Ergenlik dönemindeki genç kız ve erkeklerin, cinsel sağlık ve üreme sağlığı vb. konulara ve hizmetlere ilişkin farkındalıklarının artırılması,Önyargılar ve ayrımcılık nedeniyle kadınların hizmete erişimlerinin önündeki engellerin kaldırılması. sağlık alanında yeni yasal düzenlemeler ile mevzuat değişilkliklerinin irdelenmesi ve önerilerin hazırlanması. sağlık hizmet birimlerinde hizmet ve kalitenin iyileştirilmesi. İlde sağlık hizmetlerinin nitelikli hale getirilmesi için cinsiyete duyarlı sağlık verilerinin toplanması. Şiddet mağduru kadınlara verilen hizmetlerin iyileştirilmesi. Hizmet sunumundaki bölgeler ve yerleşim birimleri arasındaki eşitsizliklerin ortadan kaldırılması. Üreme ve cinsel haklar konularında uygun tutum, bilgi ve beceri kazanmış sağlık sunucularının arttırılması çalışmaları yapılacak.

İstihdam kadın hakları konusunda çok önem verdiğimiz bir diğer başlık .İlde kadınların çalışma alanında kullanabilecekleri bilgi ve becerilerin geliştirilmesi, özgüvenlerinin artırılması. Kadınların istihdama katılımlarına yönelik toplumsal cinsiyet rolleri temelli dirençlerin azaltılması .İldeki işgücü piyasasında kadınlara yönelik uygun çalışma şartları ve olanaklarının geliştirilmesi, ildeki kadınların katılımı ile yapılan çalışmaların, sunulan hizmetlerin niteliğinde iyileştirme sağlanması bize aşama kaydettirecek çalışmalar olacak.

Kadınayönelik şiddetin azaltılması için de ,Samsun'un öncelikle merkez ilçelerinde "Toplumsal cinsiyet eşitliği, kadına yönelik şiddet ve mücadele, erken evlilikler gibi konularda farkındalık oluşturulması. İldeki şiddetle mğcadele mekanizmalarının iyileştirilmesi ve güçlendirilmesi. Kadınlara yönelik bilgilerin ve verilerin düzenli olarak elde edilmesi çalışmalarını yaşama geçireceğiz.

Bir diğer başlığımız olan katılım konusunda ise ,kadınların karar alma süreçlerine aktif katılımının sağlanması konusunda yerel yönetimlerin ve yerel yönetim personelinin farkındalığının artırılması. Kadınların yerel yönetimin işleyişi, karar alma mekanizmaları ile işlgilin farkındalığı ve sürece dahil olma konularında bilgilerinin artırılması.İldeki yerel yönetimlerde kadınların karar alma mekanizmalarına aktif katılımlarını sağlayacak somut, kapsayıcı yönetişim politika ve uygulamaların geliştirilmesi.İlde bulunan kadınların seçme ve seçilme haklarına dair bilgi ve kapasitelerinin artırılması. İlde özellikle erkek nüfus içerisindeki karar alma süreç ve mekanizmalarına kadın katılımının sonuçlarına ilişkin farkındalıkların artırılmas çalışmaları var gündemimizde.


Kadınların kentsel hizmetlere yönelik ihtiyaçlarının belirlenmesi de önceliklerimizden projenin başarıya ulaşması için. Kadınların temel kentsel hizmetlerin planlanması izlenmesi ve değerlendirilme süreçlerine katılımlarının artması, Kentsel hizmetleri sağlayan kamu kurumları ve yerel yönetim personelinin cinsiyete duyarlı kentsel hizmetlerle ilgili farkındalıklarının artırılması. Cinsiyete duyarlı temel kentsel hizmetler altyapının tasarlanması. Merkez ilçelerden pilot mahallelrde yaşayan kadınların yararlandıkları hizmetlerin (Ulaşım,barınma,güvenlik, bakım, rekreasyon alanlarındaki) ve bu hizmetlerin kadınlara kadınların ihtiyaçlarına yönelik olup olmadığını tespit etmek için anket çalışmalarının düzenli araklıklarla yapılması. Kadınların öncelikli ihtiyaçlarının belirlenmesi.
Kamu hizmeti veren SASKİ, YEDAŞ v.b. gibi kurumlarda kadınların yoğun olarak kullandıkları mekanlarda kentsel hizmetlerin planlanması, değerlendirilmesi ve sunulan hizmetlerin niteliği konularında ve kadınların kentin olanaklarından daha iyi yararlanabilmeleri için öncelikli yapılması gerekenlere dair görüş ve önerilerin alınması .Kentsel planlama, toplu konut alanı ve kentsel dönüşüm projelerinin yapımında cinsiyete duyarlı bir yaklaşımın benimsenmesi için farkındalık çalışmalarının yaygınlaştırılması .

DENGE: İl Kadın Hakları Kurulu'nda hangi kurum ve kuruluşlar var?
RUŞEN AYAZ: 35 Kamu, Sivil Toplum, Belediye gibi kurum ve kuruluş var.
Samsun Valiliği
Samsun Büyükşehir Belediyesi
Samsun İl Jandarma Komutanlığı
İl Emniyet Müdürlüğü
Samsun İl Genel Meclisi Kadın-Erkek Eşitliği Komisyonu
Samsun İl Özel İdaresi
19 Mayıs Üniversitesi
İlkadım Belediyesi
Atakum Belediyesi
Canik Belediyesi
Tekkeköy Belediyesi
Samsun İl Müftülüğü
Samsun Barosu
Samsun Cumhuriyet Başsavcılığı Denetimli Serbestlik Bürosu
Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü
KOSGEB
Çalışmna ve İş Kurumu Müdürlüğü
Samsun Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü
OKA
Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu İl Müdürlüğü
İl Milli Eğitim Müdürlüğü
İl Sağlık Müdürlüğü
İl Planlama ve Koordinasyon Müdürlüğü
19 Mayıs Gazeteciler Cemiyeti
Samnsun Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği
Samsun Ticaret ve Sanayi Odası
Mimarlar Odası
Hanımlar Yardımlaşma ve Kültür Derneği
Karadeniz İlleri Kadın Platformu Derneği
KA DER Samsun Şubesi
Samsun Söroptimist Kulübü Derneği
Samsun Kadın Girişimcileri Destekleme ve Kültür Derneği
Samsun İş Kadınları Derneği
Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği
AÇEV Samsun Temsilciliği
Samsun Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü