Haller peşkeş çekiliyor !

Hükümet haller yasası olarak bilinen yasa üzerinde yaptığı sözde iyileştirme ile halleri sattı. Basında ve kamuoyunda yeni yasa ile sebze ve meyve fiyatlarının aşağı çekileceği konuşulsa da yasa, halleri özelleştirmeye doğru gidiyor.

Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Samsun Şube Başkanı Murat Akar, gazetemize yaptığı açıklamalar ile haller yasası olarak bilinen yasanın halleri özelleştirmeye doğru götürdüğünü açıkladı. Yasanın tam adının 'Sebze ve Meyve ile Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Tasarısı' olarak geçtiğini belirten Akar, yasanın adından da anlaşılacağı üzere arz ve talep derinliği ile bir rekabet ortamının yaratılacağını dile getirdi. Akar, bu ortamda da yasadaki iyileştirmeler ile hallerin yabancı marketlerin kucağına düşeceğini söyledi.

YABANCI HİPERMARKETLER GELİYOR
Taslağın 3. maddesinin 1. bendinde, 'Toptancı hallerinin belediyeler ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulacağı' belirtiliyor. Aynı maddenin 8. bendinde ise 'Hal yerinin belediyeler tarafından yap-işlet, yap-işlet-devret ve üst hakkı tesisi modelleri ile gerçek veya tüzel kişilere devredebileceği' belirtiliyor. Akar, "Bu imkanları en iyi kim sağlayabilir, şüphesiz yabancı hipermarketler. Ve haller yabancı market zincirlerinin gazabına uğrayacaklar" dedi.

KOMİSYONCULAR ELEMAN OLACAK
Şimdiki komisyoncuların yabancı marketler ile oluşacak serbest piyasa ortamında direnemeyeceğini belirten Akar, "Haller kurumsal alandır. Haller olmalıdır. Hallerin amacı kamu hizmeti vermektir. Yaş meyve ve sebzeyi kamuya satmaktır. Bu hallerin ruhuna zaten aykırıdır. Fakat yeni yasa ile haller tamamen tasarıda da belirtildiği gibi tüzel kişilere devredilecektir. Yani hipermarketlere. Peki, sonrasında ne olacak hemen söyleyeyim; hallerdeki şimdiki komisyoncular ileride o büyük marketlerde eleman olarak çalışacaklar" diye konuştu.

FİYATLARI KENDİLERİ BELİRLEYECEK
Akar, İspanya'da daha önce haller yasasında bu şekilde bir iyileştirme yapıldığını fakat ülkenin bu sorunla hala savaştığını dile getirdi. Yaşanacakları bir bir özetleyen Akar, basında çıkan ve sebze meyve artık ucuzlayacak haberlerine ise hiç mi hiç inanmadığını söyledi. Akar, "Oluşan yeni piyasada malı alan firma belki malı eskisinden ucuz alacak fakat malı ucuz alıyorum ucuz satacağım diyerek fiyatı kendi belirleyecek. Burada büyük bir rant kavgası var. Ve ileride tekelleşme ile çiftçi ürününü yabancı marketlere satacak" dedi.

LİSE MEZUNU MÜDÜR
Yeni yasaya göre belediye dışında kalan hallerde lise mezunlarının müdür olabileceğini kaydeden Akar,"En son 2007 yılında güncellenen yasa tasarısında hal müdürlerinde tarım ekonomisi, ziraat mühendisi ve gıda mühendisi gibi uzman aranırken, yeni yasada yerel yönetimler içindeki bölgede herhangi bir öğretmen dahi hal müdürü olabilecek, bunun dışında ise lise mezunları da hal müdürü olabilecek. Bu nasıl bir iyileştirmedir anlamış değilim" diye konuştu.

Ercan ÜSLÜ