Atatürk'ün şehrine Amazon elbisesi
Milli Mücadele meşalesinin yakıldığı Samsun'a devasa hayal ürünü heykeller yapılacak
Samsun Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreteri Kenan Şara, geçtiğimiz haftalarda Batı Park'a devasa Amazon Heykelleri yapacaklarını açıkladı. Atölyede yapımı süren Amazon Kadını Heykeli'nin boyunun 9 metre olacağını ve bu heykelin kaidesiyle birlikte ise 15 metreye kadar varacağını belirten Şara, bölgeyi 'Amazon' kadınlarının yaşamları ile ilgili ayrıntılarla donatacaklarını söyledi. Amazonların Samsun ve çevresinde yaşadıklarını öne süren Şara, amaçlarının kent kültürüne katkı olduğunu söyledi.
AMAZONLARLA İLGİLİ KANIT YOK
Konuyla ilgili geniş bir araştırma yapan Denge Gazetesi, Amazon kültürü ve Amazonların yaşamıyla ilgili ilginç detaylara ulaştı. Yapılan araştırmalarda, Amazonların Samsun'da yaşadığına dair herhangi bir kanıtın bulunmadığı ortaya çıktı. Amazonların Türkiye'nin çeşitli bölgelerinde yaşadıkları ve bu bölgeler arasında Selçuk, İzmir, Midilli Adası ile Sinop gibi illerin olduğu tarih kaynaklarında belirtilirken, Efes'teki Artemis Tapınağı'nın yapımının da Amazonlar tarafından başlatıldığı bildirildi.
AMAZON İSMİ NEREDEN GELİYOR?
Bazı tarih bilimciler, Amazon kadınlarının savaşlarda daha iyi ok atabilmek için göğüslerinden bir veya ikisini kestiklerini ve Amazon isminin de 'memesiz' anlamındaki 'Amazoi' kelimesinden geldiğini söylerken, bu açıklamanın kanıtlarla uygunluk göstermediği kaydedildi. Tarihteki tüm Amazon heykel ve resimlerinde kadınların göğüslerinin tam olduğu belirtilirken, bir başka açıklamaya göre ise Efesli kadınların savaş ve tarımla uğraştıkları, bellerindeki kuşaklara 'zonai' biçtikleri ekine ise 'Amao' denildiğini ve bu nedenle de Amazon ismini aldıkları belirtiliyor.
ORTADAKİ İDDİALAR YETERSİZ
Ayrıca, bir başka iddiaya göre ise, Kafkas kabilelerinde her türlü sosyal ve ekonomik faaliyeti kadınların yapması, Amazon adıyla Kafkas dillerinden birinde 'ay' anlamına gelen 'maze' kelimesiyle Amazon isminin arasında benzerlik olması Amazonların bu bölgede yaşadıklarıyla ilgili bir bulgu olarak öne sürülürken, 'ay' anlamındaki 'maze' kelimesinin sonuna 'on' ekinin nasıl geldiğiyle ilgili ise bir açıklamanın yapılamaması, bu iddianın da yetersiz olduğunu gösteriyor.
AMAZONLAR YUNAN KÜLTÜRÜNÜN ÜRÜNÜ
Amazonların, tarihte Yunanistan'ın Mora Yarımadası'nda yaşadıkları, binlerce rölyef, savaş malzemeleri, çömlek ile kanıtlanırken, buradaki tespitin dışında bir bulguya rastlanmadığı ifade edildi. Tarih bilimciler, konuyla ilgili tespit edilen bulguların olması durumunda eser veya bölgenin tanıtılması gerektiğini belirtirken dünya genelinde Bassel'deki Apollon, Berlin'deki Yaralı Amazon, Vatikan'daki Amazon Mattei, British Museum'daki Eksekikas Çömleği gibi eserlerin kopya olduğu belirtildi.
ŞANLIURFA'DA AMAZON MOZAİĞİ
Amazonların Türkiye'de Bakırçay ve Sakarya Irmağı arasında ve Sinop'ta yaşadıkları da öne sürülürken, Şanlıurfa'da Halepli Bağ Bahçesi'nde bir Amazon mozaiğinin bulunduğu bildirildi. Amazonların Samsun'da yaşadıklarına dair tek bir eser, taş, çömlek, savaş malzemesi, rölyef, sikke ve Amazonların meşhur 'ok'larının bile ucunun bulunmadığı bildirilirken, bu bölgede yaşadıkları tespit edilmeyen bir kültürün neden sahiplenilmeye çalışıldığıyla ilgili ortaya ilginç iddialar atıldı.
ULU ÖNDER ATATÜRK'ÜN ŞEHRİ SAMSUN
Samsun'un dünya ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinde çok önemli bir yerde olmasını sağlayan, Cumhuriyet'in var oluş temellerinin atılmasına ev sahipliği yapması, tüm marka arayışlarının ötesinde Cumhuriyet'in markası olduğu herkes tarafından bilinirken, Amazonların yaşadığına dair herhangi bir kanıt olmadığı halde devasa heykellerin yapılmaya çalışılmasının, Samsun'un "19 Mayıs 1919 Atatürk'ün kenti" markasının önüne geçebileceği öne sürüldü.
SAMSUN'UN İTİBARI ZEDELENECEK
Amazon kültürünün, Samsun'un gerçek markası olan 'Atatürk'ün kenti' imajının önüne geçirilmeye çalışıldığı iddia edilirken ayrıca Amazonların yaşadığı tespit edilen diğer illerde de benzer çalışmaların yapıldığı ve Samsun'un elinde bir kanıt olmadan böylesi bir çalışmayı hayata geçirmesi dahilinde, Türkiye genelindeki itibarını zedeleyeceği kaydedildi. Ayrıca, maliyeti 4 milyon ile 6 milyon YTL arasında değişen Amazon heykellerine aktarılan kaynağın, Samsun'un gerçek kültürüne aktarılması durumunda çok gizli bir tarihin de aydınlanacağı bildirildi.
BARUTHANE'DEKİ BATIK ÇIKARILSIN
Her yerinden tarih fışkıran bir kent olan Samsun'da heykellere aktarılan milyonlarca YTL ile Canik İlçesi sınırları içerisinde bulunan Belediyeevleri'ndeki devasa tümülüsün, Ankara Yolu üzerindeki Veterinerlik Fakültesi'nin üzerinde kalan dokunulmamış ve soyulmamış mezarların restore edilebileceği, Baruthane açıklarındaki batıkların araştırılabileceği ifade edilirken bu çalışmalardan Samsun'un daha çok kazanç sağlayacağı ve bu eserlerin hepsinin yaşamsal değerinin olduğu belirtildi.
BÜYÜKŞEHİR KİME HİZMET EDİYOR?
Amazon ismiyle Kas-Adige dilinde 'ay' anlamına gelen 'maze' kelimesinden yola çıkılarak Samsun'da Kafkas kültürünü bütünleştirmeyi amaçlayanların olduğu ve Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin de yaptırdığı heykellerle bu amaca hizmet ettiği belirtilirken, "19 Mayıs 1919, İşte Benim doğum günüm" diyen Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün bu şiarının ve Samsun'un Cumhuriyet tarihindeki misyonunun bu kültür çakışmasının neresinde kalacağı ise şimdiden merak konusu oldu.
EMEKLER BOŞA GİDECEK
Samsun Valisi Hasan Basri Güzeloğlu ve diğer kurum ve kuruluşların Atatürk'ün şehri Samsun'un markalaşması, gelişmesi ve Türkiye genelinde önemli bir yer edinmesi amacıyla yaptığı çalışmaların meyveleri toplanmak üzereyken ortaya çıkan Amazon heykellerinin, bu zamana kadar sarfedilen çabanın boşa gitmesine neden olacağı da belirtilirken, Samsun'un 'Atatürk şehri' markasından sıyrılmasını istemeyen sivil toplum kuruluşu ve siyasi partilerin konuyu ele almaları gerektiği bildirildi.
NEDEN 'MİLLİ MÜCADELE PARKI' YOK?
Samsun Büyükşehir Belediyesi'nin Amazon kadınları için yaptırdığı heykellerin hangi tarihçilerin açıklamasına dayanarak, hangi bilgi ışığında yaptırıldığı da merak konusu olurken, Ulu Önder Atatürk'ün şehri Samsun'un üzerine elbise giydirilmeye çalışıldığı ve kanıtsız bir kültürün ürünü olan Amazonlar için park yapan zihniyetin, neden Kurtuluş Savaşı'nın başlatıldığı Atatürk'ün şehri Samsun'da bir 'Milli Mücadele Parkı' yapmadığı da yine cevabı merak edilen sorular arasında.
Miraç Öztürk