Askerin istediği oldu

Taraf Gazetesi'nde Mehket Baransu imzasıyla yanınlanan habere göre değişikliklerden biri, “uluslararası kuruluşlarla paylaşılan bilgilerin gizliliği ileri sürülemeyecek” maddesi. Bu madde ile birlikte denetimlerin kamuoyuyla paylaşılacağı hükmü de metinden çıkarıldı. Komisyonda kabul edilen metin, eğer Bakanlar Kurulu'na gönderilip, bu haliyle çıkarsa Sayıştay, TSK'nın harcamalarını inceleyemeyecek.

Bilindiği gibi 6085 sayılı Yeni Sayıştay Kanunu'yla birlikte TSK'nın, Sayıştay denetimine ilişkin istisna ve sınırlamaları ortadan kalkmıştı. Yeni kanundaki tek istisna, usule ilişkin bir maddeydi. Savunma ve istihbarat ile ilgili devlet mallarını içeren denetim raporlarının kamuoyuna açıklanmasına ilişkin hususlar, Bakanlar Kurulu'nun çıkaracağı bir yönetmelik ile düzenlenecekti. Yani, yeni kanuna göre yapılacak denetimler sonucunda yazılacak raporlar, her yıl Sayıştay Başkanlığı'nca kamuoyuna genel hükümlere göre duyurulurken; eğer savunma, güvenlik ve istihbarat ile ilgili devlet kurumlarının sahip olduğu mallara ilişkin hüküm içerenler var ise bunların duyurulması Sayıştay tarafından hazırlanıp Bakanlar Kurulu'nca çıkarılacak yönetmelikte belirtilen şekilde yapılacaktı.

Denetçilerden 14 maddelik taslak

İşte bu amaçla, Sayıştay Başkanlığı söz konusu yönetmelik taslağının hazırlanması için bir Sayıştay üyesinin başkanlığında, bu konuda uzman üç başdenetçi ve bir uzman denetçiden oluşan beş kişilik bir komisyon kurdu. Savunma, güvenlik ve istihbaratla ilgili kurumlardan çıkarılacak yönetmeliğe ilişkin ön görüş aldı. Komisyon yaklaşık üç ay konuyla ilgili yoğun olarak çalıştı. Yurtdışı örnekleri, mevcut kaynakları ve konunun tarihsel gelişimini inceledi. Ardından da 14 maddelik bir yönetmelik taslağı hazırlayarak, ekleriyle birlikte Sayıştay Başkanlığı'na sundu.

Askeri makamlardan baskı iddiası

Komisyon çalışmalarını yürütürken, askeri makamlardan komisyon üyelerine baskı yapıldığı iddia edilmeye başlandı. Sayıştay'da Bölüm Başkanı olan İbrahim Süren aracılığı ile baskı yaptığı söylenen isimler, Milli Savunma Bakanlığı Maliye Daire Başkanı Tuğgeneral Fevzi Cömert ve aynı dairede görevli Albay Sinan Balyemez.

Yönetmelik taslağının komisyon tarafından Sayıştay Başkanlığı'na sunulmasından sonra olanlar oldu. Cömert, Balyemez ve bir sivil memur, Sayıştay Bölüm Başkanı İbrahim Süren'i ziyaret etmeye başladılar. Yönetmeliğe müdahaleler de böylece başladı. Komisyonun oluşturduğu taslak yönetmelik, büyük oranda değiştirildi. Ardından da ilgili kurumlara görüş alınmak üzere gönderildi. Daha sonra da Sayıştay Genel Kurulu'na, komisyonun hazırladığı metin yerine üzerinde değişiklik yapılan ve denetimi ortadan kaldıran metin kurulun gündemine sokuldu.

Askerin dediği oldu

Sayıştay Genel Kurulu'nda yapılan görüşmede denetimden sorumlu Başkan Yardımcısı Erol Akbulut, söz konusu taslak metnin değişmemesi yönünde savunma yaptı. Tüm uyarılara rağmen, askerin dediği oldu. Komisyonun hazırladığı metinden sadece bir madde aynen alındı, geri kalan maddeler ise değiştirildi. Örneğin askerlerin uzun yıllar boyunca arkasına saklandıkları “gizlilik” kavramının öne sürülmesini güçleştiren “uluslararası kuruluşlarla paylaşılan bilgilerin gizliliği ileri sürülemeyeceği” hakkındaki 5. madde metinden çıkarıldı.