Ailelerin dörtte üçünün geliri eridi

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı, UNICEF ve Dünya Bankası'nın ortaklaşa gerçekleştirilen ve 2102 aile ile görüşülen anket, Adana, Ankara, İstanbul, İzmir ve Kocaeli'de uygulandı.

BOĞAZDAN KESTİLER
Görüşülen yoksul ailelerin üçte biri kamu hizmet faturalarını ödeyemediklerini, yüzde 9'u ise en azından geçici süreyle de olsa elektriklerinin kesildiğini belirtti. Ailelerin eğitim gibi diğer yaşamsal giderlerini koruyabilmek için gıda harcamalarını azaltarak, gelirlerindeki düşüşe uyum sağladıkları belirlendi. Kentlerde yaşayan yoksul ailelerden çoğunun gelirlerini ve giderlerini dengeleyebilmek için komşularından, dostlarından ailelerinden, topluluklarından ve kamu programlarından yardım istediği, birçok ailenin de borç aldıkları tespit edildi.

ÇALIŞMANIN DA FAYDASI YOK
Anket sonuçlarında, ailelerin bu geçim zincirlerinin zayıfladığı, en yoksul ailelerin yaklaşık beşte birinin her türlü destekten yoksun kaldıkları yer aldı. İş kayıplarının ekonomik krizin en görünür etkisi olduğu belirtilirken, özellikle kayıtdışı sektörde ve kendi hesabına çalışanlar olmak üzere çalışanların da birçoğunun, işleri olmasına rağmen gelirlerinde düşüş olduğu kaydedildi. Ankete göre, ücretler ve kendi işinden elde edilen gelirler, özellikle yoksullar olmak üzere hane halkının çoğunluğu için düşerken, hane halkı diğer transfer gelirleri de (emekli maaşları, kira ve diğer destekleyici gelirler gibi) ekonomik kriz patlak verdiğinden bu yana belirli oranda durağan kaldı.

FATURALAR BİRİKTİ
Anket sonuçlarında, kentlerde yaşayan, özellikle kriz öncesinde de yoksul olan ailelerin, ekonomik sıkıntıyla baş edebilmek için çeşitli önlemler aldığı belirtiliyor. Buna göre, aileler daha ucuz gıda ürünleri alıyor, gıda dışı ürünlerin daha ucuzunu tercih ediyor ve gıda tüketimini azaltıyor. Sosyal etkinliklere yapılan harcamaların azaltılması, kendi üretiminden gıda temini (köy bağlantıları yoluyla) ve ulaşım tercihlerinin değiştirilmesi de önlemler arasında. Öte yandan, ailelerin eğitim ve sağlık harcamalarını mümkün olduğunca korudukları belirtiliyor. Kent merkezlerinde yaşayan en yoksul yüzde 20'lik dilimdeki ailelerin dörtte üçünün gıda tüketimleri, aynı gruptaki ailelerin yarıya yakınının da çocukları için gıda tüketimi azaldı. Kentlerdeki ailelerin yaklaşık üçte biri elektrik, su ve gaz gibi faturalarını ödemekte zorlandığı, hatta yüzde 10'unun da geçici olarak bu ihtiyaçları kesildi.