İCRA PATLAMASI

Yapılan araştırmalara göre, bazı kentlerde her üç kişiden biri icralık oldu.Ekonomik kriz ve düşük gelir yüzünden vatandaşlar borç batağına gömülürken, piyasalardaki sıkıntı icralara da yansıdı, dava ve dosya sayısı patladı. Takip dosyalarının başında, bankalardan alınan otomobil ve tüketici kredileri ile cep telefonu faturalarının bulunduğu, bunu kredi kartı, esnaf ve kefalet kooperatiflerine borçların izlediği belirlendi. İcra dairelerine sığmayan dosyalar koridorları doldururken, yediemin depolarında da yer kalmadı. Borç kıskacı adeta can yakar hale geldi. İzmir Barosu Başkanı Sema Pekdaş, icralık birçok insanın çareyi hayatına son vermekte bulduğunu söyledi. 2001, 2008 krizlerinin izleri silinmeden, son dönemde özellikle Avrupa'yı sallayan ve Türkiye'yi de etkileyen ekonomik çalkantılar iş dünyasıyla ayakta durma mücadelesi veren esnafı, tüccarı, sabit ve dar gelirli vatandaşları sıkıntıya soktu. İş hayatında sorunlarla boğuşanlar kadar, telefon faturasını dahi ödemekte güçlük çeken sade vatandaş da icra cenderesine düştü. Türkiye'de 2002 sonu itibariyle 10 milyon olan dosya sayısı 2011 ortalarında 14.4 milyona yükseldi. Büyük şehirlerde dosya patlaması dikkat çekerken, bazı kentlerde her üç kişiden birinin icralık olduğu öğrenildi. Toplam bin 87 icra dairesi dosyaya boğuldu. Vatandaşın sadece bankalara olan borcunun 215.7 milyar lira olduğu, "eşten dosttan" alınan borçlarla birlikte bu rakamın 500 milyar lirayı geçtiği ifade edildi. Vatandaş geçim sıkıntısıyla, borcu borçla kapatmaya çalışırken, icra pazarı, 2011 yılında 13 milyar lira düzeyine ulaştı.

Canına kıyan var

Özellikle CHP milletvekilleri Adalet Bakanı Sadullah Ergin ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın yanıtlaması istemiyle TBMM'ye icralarla ilgili peşpeşe soru öngergesi verdi. CHP Bartın Milletvekili Rıza Yalçınkaya, CHP Kırklareli Milletvekili Turgut Dibek, CHP İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın, icra dairelerindeki araç ve personel, dosya sayısını, borçları yüzünden hapis yatan olup olmadığını sordu. İzmir Barosu avukatlarından Uğur Karadağ, banka kredisi, cep telefonu ve kredi kartlarından kaynaklanan davalar yüzünden avukatların diğer davalara bakamaz hale geldiğini söyledi. İzmir Barosu Başkanı Sema Pekdaş da icra patlamasına dikkat çekti, “Sorunun kısa vadeli çözümü, icra dairelerindeki araç ve personel sayısını artırmaktır. Uzun vadede çözüm ekonomik krizin aşılmasıdır" diyerek şunları söyledi: “Eskiden hacze gittiğimiz zaman esnafın komşusu, eşi, dostu, arkadaşı veya akrabası geliyor, borcu kapatıyordu. Artık kimsede para olmadığı veya vermek istemediği için esnaf borcunu ödeyemiyor. Yediemin depoları bankaların hacizli otomobilleri ve mallarla doldu taştı. Sokakta, vatandaşlar yoldan zorla çevrilip, kredi kartı veriliyor. Borç ödenmeyince de kriz yaşanıyor. Borçlarını ödeyemeyen birçok kişi canına kıydı.”

Pazar, 13 milyara ulaştı

İcralık.com'un kurucusu Can Emrah Özoral, icra ihalelerinin yer aldığı siteye günlük ortalama 100'ü gayrimenkul olmak üzere 350-400 ihale girişi yapıldığını söyledi. İllere göre geçen yılki gayrimenkul ihaleleri, İstanbul 2 milyar 393 milyon 725 bin 23 lira, Bursa 775 milyon 303 bin 5 lira, Ankara 677 milyon 425 bin 625 lira, İzmir 609 milyon 323 bin 184 lira ve Adana 500 milyon 856 bin 478 lira, taşıt ihaleleri, İstanbul 207 milyon 854 bin 551 lira, Ankara 46 milyon 412 bin 692 lira, İzmir 37 milyon 366 bin 574 lira, Bursa 24 milyon 469 bin 638 lira ve Kocaeli 19 milyon 486 bin 674 lira olarak sıralandı. Özoral, 2009 yılında 8,5 milyar lira, 2010 yılında 10,5 milyar lira olan icra pazarının, 2011 yılında 13 milyar lira civarına ulaştığını bildirdi.

'Mafyalaşmaya yol açar'

Manisa Barosu Başkanı Fadıl Ünal, 2008 krizi ve sonraki dönemde icra dosyalarında artış meydana geldiğini, baro olarak gelişmeleri yakından izlediğini belirtti. Yasa gereği, insanların zorunlu ihtiyaçlarına yönelik ev eşyaları, kişisel eşyalarının haczedilemediğini, yeni yasa tasarısıyla ev eşyalarının haczinin daha da güçleşeceğini söyleyen Ünal, "Ev eşyasını haczedip yediemin depolarını doldurmanın yaptırım anlamında bir faydası yok. Eşyayı kaldıracaksınız, depoya taşıyacaksınız, eşyanın değeri, eğer lüks kullanıma yönelik değilse, yaptığınız masrafı karşılamaz. Kimse de icradan ev eşyası almıyor.Uzun bir zamandır insanlar zaten ödeme güçlüğü içindeler. Vatandaşları koruyalım ama diğer yanda alacaklıların da hakları var. Vatandaşların borçlanıp borcunu ödememesi ne kadar doğru? Çek suçlarında da hapis cezası kalktı. alacaklıların hakları korunamazsa, yasadışı yöntemler artar. Mafyalaşmaya yol açar. Mafyavari yöntemlerle alacaklarını almaya kalkarlar ki bu daha kötüdür" dedi. İcra dosyalarındaki artışın genel olarak ekonomik zorlukları gösterdiğini de vurgulayan Ünal, özellikle kredi kartı kullanımındaki hatalara dikkat çekti, "İnsanların tüketime yönlendirilmeleri, gereksiz borç yükü altına girmeleri, kredi kartı kullanmayı bilmemeleri zaten tartışılmaz. Bununla ilgili de düzenleme getirilmeli" diye konuştu.

1 milyon 200 bin İzmirli icralık

2011 yılında İzmir Adliyesi'ndeki 28 ayrı icra müdürlüğünde bankalara, telefon ve kamu kurumlarına borçlarını ödemeyenler için 877 bin dosya işleme alındı. 2010 yılında 600 binin üzerinde olan dosya sayısı önemli oranda artarken, icra davalarında da patlama oldu. Son bir yıl içinde icra dairelerinde açılan davalardaki artış yüzünden, dosyalar adliye koridorlarına istif edilmeye başlandı. İzmir Adliyesi'nde faaliyet gösteren 10 ayrı icra tetkik mercii hakimliği, 2010 yılında ceza ve hukuk davalarında 19 bin 500 dosyaya bakarken, bu sayı geçen yıl 30 bine ulaştı. 28 icra müdürlüğündeki icra takibi sayısı ise 877 bini buldu. Bu sayı, bir önceki yıldan gelen devirlerle birlikte 1.2 milyonu aştı.