• BIST 97.533
  • Altın 145,781
  • Dolar 3,5801
  • Euro 4,0019
  • Samsun 19 °C
  • Ankara 11 °C
  • İstanbul 21 °C
  • SAMSUNSPOR'A 83 BİNLİK REKOR CEZA
  • BASIN TOPLANTISI İPTAL EDİLDİ
  • GÖSKU YAŞADIĞI O ANLARI ANLATTI
  • SAMSUNSPOR'A 83 BİNLİK REKOR CEZA
  • BASIN TOPLANTISI İPTAL EDİLDİ
  • GÖSKU YAŞADIĞI O ANLARI ANLATTI

Bakü’den izlenimler

Prof Dr.Osman Köse

Bakü’den izlenimler

Bakü, Türk dünyasının önemli bir şehri ve Azerbaycan Cumhuriyeti’nin başkenti. On milyona yaklaşan Azerbaycan nüfusunun yaklaşık üç milyonu burada yaşıyor. Her halükarda Azerbaycan’daki“gelişim ve değişimi” Bakü’de görmek mümkün. BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi tarafından düzenlenen bir konferans kapsamında üç günlük bir program için Bakü’deydik. Bu vesileyle edindiğim bazı izlenimleri sizlerle paylaşmak istiyorum.

Bakü, Azerbaycan’ın ticaret, kültür ve önemli bir liman kenti. Ünlü Bakü – Ceyhan Boru Hattı’nın başlangıç yeri. Şehrin sahil kenarlarında asırlık petrol pompalayan sistemler çalışıyor. Dışardan gelenler için kuyudan su pompalayan makinalar sanılsa da farklılık hemen anlaşılıyor. Petrol, doğalgaz ve petrol tabanlı sanayi ürünleri Azerbaycan’ı kısa zamanda gelişen bir ülke konumuna getirmiş.

Burası Rusya’dan 1991 yılında ayrılan bir ülke olmasına rağmen, şehrin siluetine bakıldığında Rus etkisini görmek mümkün değil. Yolları, metrosu ve devasa binalarıyla modern bir kent. Aynı dönemde Rusya’dan ayrılan diğer ülkelere bakıldığında klasik Rus mimarisini yansıtan standart benzer tipte evleri ve değişik yapıları hala görmek mümkün. Fakat Bakü, petrol ve doğalgazın ekonomiye getirdiği güç ile her şeyi yenilemeyi başarmış durumda.

Bakü ve dolaysıyla Azerbaycan, tarih boyunca stratejik konumundan dolayı büyük bir öneme sahip. İslam’dan önce olduğu gibi sonraki dönemlerde de Türklerin Anadolu’ya gelmeden önce ilk uğradıkları bir yer. Bu nedenle şehir merkezinde gezerken 11. asırlara ait eserler görmek mümkün. Bu eserler Azerbaycan’a farklılıklar katmakta ve arka planında tarihsel bir derinliğin ve mirasın olduğunu göstermektedir.

Şehirde gezerken ülkenin yakın dönemine ait kültür ve sanat dinamiklerinin heykellerine rastlanmaktadır. Bu manzarayı birinci derece devlet adamlarının mezarlarının bulunduğu “Fahri Hıyabanlık”ta rahatlıkla gözlemleyebilirsiniz. Bu mezarlıkta geçmiş dönemlerden bu ana kadar, Azerbaycan’da siyaset, sanat, tarih, kültür ve diğer alanlarda eserler vererek toplumu aydınlatmış ve peşinden sürüklemiş kişilerin mezarları ve mezarların başlarında onları temsilen heykellerini veya resimlerini görebiliyorsunuz. Ebulfeyz Elçibey ve Haydar Aliyev’in mezarları da burada. Yalnız mezarların başlarındaki devasa heykeller İslam kültür ve adabıyla hiç te uyuşmuyor. Haydar Aliyev’in mezarı daha bakımlı ve gösterişli olarak dikkat çekiyor ve etrafında nöbet bekleyen askerler bulunuyor.

Modern Azerbaycan’ın kuruluşunun simgelerinden bir yer ise “Şehitler Hıyabanı”dır. 20 Ocak 1991’de “Kara Ocak” olarak da bilinen bu günde yüzlerce Azerbaycanlı Ruslar tarafından katlediliyor. Şehitler Hıyabanı’nda baş kısımlarında resimleri ile beraber 20 Ocak şehitlerinin mezarları bulunuyor. Yine 1992’de Dağlık Karabağ’da Ermenilerle yapılan savaşta ölenler de bu mezarlıkta. Burası dışardan gelenlerin uğrak yeri ve Azerbaycanlıların da saygı duydukları ve önem verdikleri bir anıt mezarlık. Yine Şehitler Hıyabanı’nın yanında 15 Eylül 1918’de Bakü’ye giren ve Dağlık Karabağ ile Dağıstan’ı Ruslardan geri alan Kafkas Ordusu komutanı Nuri Paşa ve bu harekât esnasında şehit olan 1130 Türk askerinin anısınabir anıt bulunuyor.

Şehitler hıyabanı yüksek bir yerde ve bu noktadan Bakü şehrini, limanı ve çevreyi kuş bakışı seyretmek mümkün. Liman bölgesinde dalgalanan ve “Bayrak Meydanı” olarak adlandırılan yerde dalgalanan dev Azerbaycan bayrağı gelişimi vekendine güveni sergiliyor.

Haydar Aliyev, Azerbaycan için büyük öneme sahip bir lider. Ülkenin Ayaz Muttalipov ve Ebulfeyz Elçibey’den sonra 3. Cumhurbaşkanı olmasına rağmen, engin siyaset ve yönetim birikimi ile daha sağlığında kendini ülkenin vazgeçilmezi ve kurucusu olarak kabul ettirmiş durumda. Azerbaycan için o artık “Ulu Önder Haydar Aliyev” olarak anılıyor. Her tarafta onun resimlerini ve adı ile anılan yerleri görmek mümkün. Onun imzasını takliden yapılan “Haydar Aliyev Kültür Merkezi” ise başkentin simgesi gibi. Ülkenin 2. Cumhurbaşkanı Ebulfeyz Elçibey, bilim adamı ve bilge kişiliği ile Türk dünyasının kalbinde taht kurmasına ve saygı duyulmasına rağmen neredeyse mezarlıktaki kabri dışında varlığı yok. Ülkenin kurucusu Ayaz Muttalibov ise emekli olarak Bakü’de yaşamakta fakat unutulmuş durumda.

Azerbaycanlılar çok sıcak kanlı insanlar. Buradaki dostlarımız bir an için bizi yalnız bırakmadılar. Misafirperverliğin alasını Azeri kardeşlerimizde görmek mümkün. İlk günlerden beri bizimle beraber olan Doç. Dr. MarziyeMammedli, iş adamı ElnurCemilli, Prof. Dr. Kamil Hasanlı, iş adamı Arif Cefayirli ve bir dönem öğrencim olan Efsane Aliyeva burada görüştüğümüz kadirşinas dostlardan bazıları.

Bakü’de, Türkiye’den gelen çok sayıda insan ve açılan iş yerleri var. Türkiye’deki çoğu kafe ve markaları burada görmek mümkün. Azerilerin zengin ve güvenilir bir sofraları olduğu için yemek seçmede ve oturacak mekân bulmada zorlanmıyorsunuz.Azerilerin damak tadı bizlere uygun. Azeri çayı ise fevkalade güzel. 

Türk dünyasının önemli bir başkenti için anlatacak elbette çok şeyler var. Onları iyi görmek bizi ziyadesiyle memnun etti.

İyi izlenimler ile Türkiye’ye döndüğümüzden eminiz.

 

 

 

 

 

        

 

 

 

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2007 DENGE GAZETESİ | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0362 420 04 28 | Faks : 0362 431 55 53 | Haber Scripti: CM Bilişim